Motyw przemiany w literaturze



Przemiana___ Przemiana - 1) Stanie się innym niż poprzednio, przekształcenie się jednej formy w inną, zmiana wyglądu zewnęt¬rznego, charakteru; przeobrażenie się. 2) Przemiany ekonomiczne, gospodar¬cze, ideologiczne, polityczne, duchowe, psychiczne, cywilizacyjne, kulturowe. Biblia (ST) - 1) Wiara Hioba została poddana próbie, która polegała na tym, że Bóg odebrał mu majątek, dzieci i zesłał nań trąd. Z bogatego i szanowa¬nego męża Hiob przemienił się w chore¬go nędzarza siedzącego na gnoju. Mimo że wszystkie zewnętrzne „światowe" dobra zostały mu odebrane, jego ufność w sprawiedliwość boskich wyroków po¬została niezachwiana. Dzięki jego stało¬ści Pan nie tylko zwrócił mu całą majęt¬ność; została ona także podwojona. 2) Żona Lota przemieniła się w słup soli, gdyż obejrzała się w stronę Sodomy i Gomory, skąd uchodziła wraz z mężem i córkami (por. W. Szymborska „Żona Lota", J. Łobodowski „Żona Lota"). Biblia (NT) - 1) Podczas wesela w Ka¬nie Galilejskiej Chrystus przemienia wodę w wino. 2) Syn marnotrawny przeżywa wewnętrzną przemianę, gdy jest w skrajnej nędzy (wypasa świnie). Z utracjusza i lekkoducha staje się człowiekiem myślącym i żałującym swych grzechów. Decyduje się wrócić do ojca. Patrz: ojciec, syn. 3) Szaweł prześlado¬wał uczniów Chrystusa. W drodze do Damaszku (gdzie miał pojmać wielu wyznawców Chrystusa), ukazał mu się Jezus. Spowodowało to nawrócenie się Szawła. Odtąd głosił on, że Chrystus jest Mesjaszem i Synem Bożym. 4) Na górze dokonuje się cud przemienienia Pańs-kiego. Chrystus objawia się w maje¬stacie, u jego boku stoją Eliasz i Moj¬żesz, a z niebios odzywa się głos Boga: Ten jest Syn mój wybrany, tego słuchaj¬cie. Mitologia -1) Dzielny myśliwy Akteon w czasie łowów podpatrzył Artemidę w kąpieli, za co rozgniewana bogini zmieniła go w jelenia. Został wówczas rozszarpany przez własne psy. 2) Dafne czuła wstręt do mężczyzn i miłości, rozmiłowana tylko w łowach i lasach. Zakochany w niej Apollo gonił ją. Gdy już miał ją doścignąć, nimfa wybłagała u swego ojca ratunek i została przemie¬niona w drzewo laurowe. 3) Demeter to grecka bogini płodności i rolnictwa. Gdy jej córka Persefona została porwana przez Hadesa do jego podziemnego kró¬lestwa, zagniewana matka opuściła Olimp, przez co ziemia stała się bez¬płodna. Przerażony tym Zeus zwrócił się do Hadesa o pomoc. Postanowiono, że dwie trzecie każdego roku Persefona będzie spędzać na ziemi z matką (to czas płodności ziemi). Gdy bogini traciła swą córkę, świat stawał się jałowy (to czas zimy). Mit ten tłumaczył zmienność pór roku. 4) Proteusz - bożek należący do bóstw morskich, który miał moc przeob¬rażania się w różne postacie (pasterz fok Posejdona, demon egipski, lew, wąż, pantera) - por. J. Kochanowski „Do gór i lasów". 5) Arachne, zrozpaczona tym, że rozgniewana Atena zniszczyła jej tkaninę, powiesiła się. Wówczas bogini, czując wyrzuty sumienia, przywróciła jej życie i przemieniła dziewczynę w pa¬jąka (stąd lęk przed pająkami to arach-nofobia). 6) Pogrążona w rozpaczy po stracie dzieci Niobe zamieniła się w ka¬mień, z którego dalej płynęły łzy. Owidiusz „Metamorfozy" - Zbiór mi¬tów, w których za sprawą bóstw za¬chodzą przemiany bohaterów w zwie¬rzęta, drzewa, kwiaty, strumienie, skały, ciała niebieskie, itp. Baśnie - Motyw przemiany jest stałym elementem wykorzystywanym w baś¬niach. Zmiana dokonuje się zwykle za pomocą zaklęć, magicznych przedmio¬tów i działań, np. w bajce „Piękność i bestia" piękny książę zostaje przemie¬niony czarami w paskudną bestię, a na-stępnie przywrócony do dawnej postaci dzięki pocałunkowi kochającej go dzie¬wczyny. „Legenda o św. Aleksym" - Zawiera motyw przemiany w ujęciu typowym dla literatury hagiograficznej. Bohater był synem zamożnego patrycjusza rzym¬skiego. W noc poślubną zdecydował się porzucić żonę, bogaty dom i ojczyznę. Przez 17 lat pędził żywot żebraczy w Syrii, a następnie wrócił przed bramę domu ojcowskiego i tam żył jak żebrak, nie rozpoznany przez bliskich. Po zgo¬nie został uznany za świętego. J. Bedier (oprać.) „Dzieje Tristana i Izoldy" - Bohaterowie doznają prze¬miany za sprawą napoju miłosnego, który został przygotowany przez matkę Izoldy dla niej i króla Marka. Po jego wypiciu dozgonna miłość związała przyszłą królową i młodego wasala. Patrz: miłość i śmierć, miłość silniejsza niż śmierć. „Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią" - Porusza temat przemiany człowieka żywego w trupa. Utwór ten wiąże się ze średniowieczną ikonografią śmierci, zwłaszcza z tzw. tańcami śmie¬rci (danses macabres). J. Kochanowski „Do gór i lasów" - Podmiot liryczny porównuje siebie i swe życie do Proteusza, który mógł dowolnie zmieniać swą postać. Podob¬nie jego życie ulega ciągłym przemia¬nom (zależnie od czasów zmieniają się miejsca, w których przebywa, role i fun¬kcje, które pełni). Patrz: retrospekcja. J. Kochanowski „Treny" - Jest to przykład przemiany światopoglądowej. W trenach IX, X i XI podmiot stawia pod znakiem zapytania wszystkie ideały etyczne, religijne i filozoficzne. Zanika optymizm religijny, tak charakterysty-czny dla wcześniejszej twórczości po¬ety. Ostatni tren (XIX), tzw. „Tren albo Sen", stanowi syntezę ideałów humanis-tycznych. Mówiący znów szuka wspar¬cia w Bogu, poddaje się jego wyrokom. Przemiana podmiotu lirycznego prowa¬dzi zatem od presuponowanej postawy stoickiej, poprzez zanegowanie związa¬nych z nią wartości, a nawet zwątpienie we wsparcie boskie, do połączenia filo¬zofii epikurejsko-stoickiej z filozofią chrześcijańską. Odtąd przyświecać mu będzie dewiza Terencjusza: Człowie¬kiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce. W. Szekspir „Makbet" - Jest to stu¬dium przemiany człowieka pod wpły¬wem demonicznych mocy. Budzą one w tytułowym bohaterze uśpioną żądzę władzy, przepowiadając mu godności, o jakich nie marzył. Także w jego żonie - Lady Makbet - wieść o tych proroct¬wach wzbudza mroczne siły zła. Nak¬łania ona swego męża do zabicia króla Dunkana. Pierwsze morderstwo pociąga za sobą kolejne. Patrz: rycerz, wła¬dza/władca. W. Szekspir „Hamlet" - Tytułowy bohater zaczyna udawać obłąkanego, aby zemścić się na stryju za zamor¬dowanie ojca. Jego przemiana objawia¬jąca się przybraniem maski szaleństwa i drwiny wynika także z rozdarcia mię¬dzy miłością do zmarłego ojca a uczu¬ciem do matki. Molier „Świętoszek, Tartuffe czyli ob¬łudnik" - Tytułowy bohater to hipo¬kryta, udający niesłychaną pobożność. Pod jego wpływem przemianie ulega poczciwy i łatwowierny Orgon, który stara się jak najbardziej upodobnić do Tartuffe'a. Wolter „Kandyd" - Tytułowy bohater to początkowo szczery, delikatny i roz¬sądny chłopiec, wychowywany przez filozofa Panglossa, który twierdził, że wszystko jest najlepsze na tym najlep¬szym z możliwych światów. Jednak rze-czywistość, jaka objawiła się Kandydo-wi podczas podróży, była dla niego wielkim rozczarowaniem. Jego świato¬pogląd ulega przemianie: teraz twierdzi, że trzeba uprawiać swój ogródek, tzn. najlepiej zajmować się własnym ży¬ciem. Patrz: praca. I. Krasicki „Mikołaja Doświadczyńs-kiego przypadki" - Bohater był z po¬czątku niedoświadczonym, lekkomyśl¬nym i naiwnym szlachcicem. Po po¬wrocie z podróży stał się dzielnym obywatelem i wzorowym gospodarzem, który troszczy się o swoich poddanych. Jego spojrzenie na świat stało się reflek¬syjne, wręcz filozoficzne, a w życiu zapanowały spokój i harmonia. J.W. Goethe „Faust" -Uczony starzec, który poznał wszystkie dziedziny nauki, ale rozczarowany jej ograniczonością, zmienia przedmiot badania. Odtąd po¬szukuje doświadczeń wynikłych z uży¬cia świata i władzy. Aby to osiągnąć, musi zawrzeć pakt z Mefistofelesem. Dzięki niemu Faust odzyskuje młodość i zdobywa nieograniczoną możliwość przenoszenia się w czasie i w prze¬strzeni. G.G. Byron „Giaur" - Giaur to bohater aktywny, stale ulegający przemianom. Poznajemy go jako kochanka, lecz gdy jego wybranka, Leila, zostaje uśmier¬cona przez swego męża, wciela się on w rolę mściciela i zabija Hassana. Efek¬tem kolejnej przemiany jest wstąpienie Giaura do zakonu. A. Mickiewicz „Konrad Wallenrod" - Przemianie ulega tożsamość bohatera. Pod płaszczem mistrza krzyżackiego kryje się pojmany jako dziecko i wy¬chowany w Zakonie Litwin. Mimo że jego osobowość kształtowała się wśród Krzyżaków, Wallenrod określa siebie ostatecznie jako Litwina i prowadzi Zakon do klęski. Patrz: rycerz, zdrada. A. Mickiewicz „Dziady" cz. III - Gus¬taw przemienia się w Konrada; można sądzić, że oznacza to, iż bohater z cier-piącego romantycznego kochanka prze¬obraża się w-patriotę. Początkowo jego miłość do ojczyzny i do ludzi jest despotyczna i bluźniercza, bowiem bo¬hater ulega szatańskim podszeptom. Ocalony przez Księdza Piotra, Konrad przechodzi kolejną przemianę: jego bunt zostaje zastąpiony pokorą, prome¬teizm - mesjanizmem. Staje się pielg¬rzymem (także bohater „Ustępu"). J. Słowacki „Kordian" - Przemiany bohatera są efektem poszukiwania przez niego sensu życia, idei, której mógłby się poświęcić. Początkowo ogarnięty jaskółczym niepokojem i poczuciem bezsilności, sceptycznie odnosi się do zastanych wartości. Doświadczenia zdobyte w czasie podróży pogłębiają rozczarowanie rzeczywistością. Prze¬miana w jego widzeniu świata następuje na Mont Blanc. Nihilizm zastępuje ideą ofiarnej służby swemu narodowi. Po zamachu na cara Kordian zostaje przed¬stawiony w odmiennym świetle - jako wariat. Z. Krasiński „Nie-Boska komedia" - 1) Hrabia Henryk jest początkowo Mꬿem - członkiem rodziny. Jednak jego małżeństwo rozpada się. Gdy wybucha rewolucja, hrabia przemienia się w Mꬿa walczącego w obronie honoru swej klasy - arystokracji, która jest skazana na zagładę. 2) Jego żona, Maria, z po¬czątku cicha i łagodna, podporządkowa¬na mężowi, oszalała, gdy hrabia po¬rzucił ją dla kochanki. Stała się profety¬czną poetką. Patrz: szaleństwo. J. Słowacki „Balladyna" - Balladyna to biedna chłopka. Aby porzucić swój stan dzięki małżeństwu z rycerzem, za¬bija swoją rywalkę - siostrę Alinę i - krocząc drogą zbrodni, opanowana żądzą władzy - zdobywa upragnioną koronę. Z wieśniaczki staje się królową. A. Mickiewicz „Pan Tadeusz" - Jacek Soplica z warcholskiego sarmaty i zbro¬dniarza przemienia się w pokutnika, cnotliwego żołnierza, emisariusza i przyjmuje nazwisko „Robak". E. Bronte „Wichrowe Wzgórza" - patrz: szaleństwo, pieniądze. B. Prus „Lalka" - Wokulski to zuboża¬ły szlachcic, który przejmuje po zmarłej żonie mały sklepik, co przenosi go do stanu kupieckiego. Dzięki zmianie sytu¬acji finansowej (zdobywa ogromny ma¬jątek podczas wojny tureckiej) chce wedrzeć się do sfery arystokracji, do której przynależy jego ukochana - Iza¬bela Łęcka. Zawód miłosny i rozczaro¬wanie rozdźwiękiem między ideą a pra¬ktyką pracy u podstaw sprawiają, że postanawia zmienić swoje życie. Po¬rzuca wszystko najprawdopodobniej z zamiarem wyjazdu do Geista. H. Sienkiewicz „Potop" - Andrzej Kmicic pod wpływem miłości do Oleńki zmienia się z warchoła sarmaty w patriotę. Przed jej poznaniem łamał prawo, sam wymierzał sprawiedliwość. Później sprawa poświęcenia dla ojczyzny stała się dlań najważniejsza. Przemiana jego postawy łączy się ze zmianą nazwiska (Babinicz). Dzieje Kmicica można uznać za konfigurację losów ówczesnej polskiej szlachty. Ch. Dickens „Kolęda prozą, czyli opo¬wieść wigilijna o Duchu" - Scrooge zmienia się ze skąpca i odludka w czło-wieka otwartego, przyjaznego i hojne¬go. Patrz: pieniądze, zjawy - upiory - wampiry. F.M. Dostojewski „Zbrodnia i kara" - Raskolnikow to biedny student, który dokonuje mordu na lichwiarce. Uważa on bowiem, że stoi ponad ludźmi i ich zasadami etycznymi. Pod wpływem uczucia do Soni jego sposób myślenia ulega radykalnej zmianie. Raskolnikow przyznaje się do zabójstwa, gdyż od¬czuwa potrzebę oczyszczenia się i po¬niesienia kary. J. Kasprowicz - W pierwszej fazie twórczości Kasprowicza podmiot liry¬czny zajmuje się tematyką społeczniko¬wską, pokazuje problemy wsi („Sonety z chałupy"). W późniejszym okresie ulega tendencjom modernistycznym. Zanika zainteresowanie masami, poja¬wia się indywidualizm („Krzak dzikiej róży"). Kolejna przemiana podmiotu włącza twórczość Kasprowicza w nurt katastroficzny; głównymi tematami wierszy są: człowiek i Bóg, wartości nadrzędne, także tematyka eschatologiczna („Hymny"). Ostatni etap charak-teryzuje pogodzeniem z Bogiem, wyci¬szenie wewnętrzne. Jest to tzw. okres franciszkański („Księga ubogich"). L. Staff - W młodopolskiej twórczości poety podmiot liryczny znajduje się początkowo pod wpływem filozofii nie-tzcheańskiej. Jego nastawienie do świa¬ta i własnych możliwości jest pełne optymistycznej wiary we własne siły; przejawia także zafascynowanie akty-wizmem, dynamiką życia („Kowal"). Potem ulega nastrojom dekadenckim. Wiersze tego okresu cechuje brak wiary w jakiekolwiek wartości, przenika je smutek („Deszcz jesienny"). W ostat¬nim etapie twórczości tego okresu pod¬miot mówiący to człowiek dojrzały, poeta doctus. Afirmuje życie, w pokorze akceptuje zastany porządek świata. Ten etap twórczości łączy nurt klasycystycz-ny z franciszkańskim („Curriculum vi-tae", „Przedśpiew"). S. Żeromski „Ludzie bezdomni" - Do¬ktor Judym pochodzi z biednej szews¬kiej rodziny. Dzięki jednak pomocy ciotki skończył studia i wyjechał na praktykę do Paryża. Mimo społecznego awansu, wciąż najważniejsi są dla niego ludzie z najuboższych warstw. Dla nich przechodzi ostateczną przemianę: rezy¬gnuje całkowicie z życia osobistego (rozstaje się z Joasią), by w pełni skon¬centrować się na walce o swe społecz¬nikowskie ideały. W.S. Reymont „Chłopi" - 1) Antek Boryna przez długi czas jest skłócony z ojcem. To nie tylko konflikt pokoleń, lecz także zazdrość o Jagnę i waśń na tle majątkowym. Zatarg kończy się w mo¬mencie wspólnej walki o las. W obliczu zewnętrznego zagrożenia Antek uznaje wyższość dobra ogółu nad własnym poczuciem krzywdy i godzi się z ojcem. 2) Hanka, żona Antka, z zahukanej i nieśmiałej kobiety staje się stanowczą i pewną siebie żoną i matką, która nie dopuści do rozpadu rodziny. Ta we¬wnętrzna przemiana wzbudza szacunek Macieja Boryny, który powierzy Hance opiekę nad swym gospodarstwem aż do powrotu Antka. J. Tuwim „Wiosna. Dytyramb" - Tłum zmienia się pod wpływem wiosny. Ogarnięty chucią, odczłowieczony, kie¬ruje się tylko prymitywnymi instynk¬tami. S. Żeromski „Przedwiośnie" - Cezary Baryka początkowo żyje otoczony miło¬ścią rodziców, ale gdy w czasie wojny ojciec wyjeżdża, chłopak, pozbawiony autorytetu moralnego, porzuca szkołę i usamodzielnia się. Podczas rewolucji w Baku angażuje się w działalność polityczną - sympatyzuje z komunis¬tami. W Nawłoci poznajemy Barykę w roli kochanka. Po powrocie do War¬szawy znów wciąga go polityka (pono-wnie wiąże się z komunistami). J. Iwaszkiewicz „Brzezina" - 1) Staś na krótko przed śmiercią zmienia się pod wpływem uczucia do Maliny. Mimo choroby, przeżywa duchową odnowę; wreszcie kocha i jest szczęśliwy. 2) Bolesław po śmierci Stasia także prze¬chodzi przemianę. On również ma ro¬mans z Maliną, co pozwala mu zamknąć rozdział przeszłości związany ze zmarłą żoną. B. Schulz „Sklepy cynamonowe" - Oj¬ciec wygląda i zachowuje się jak szalo¬ny, ale są momenty, gdy przemienia się niemal w proroka - przedstawia nową koncepcję początku i tworzenia („Trak¬tat o manekinach albo wtóra księga rodzaju"). Ulega on przemianie również w obecności kobiet, jako że jest nie¬zwykle wrażliwy na ich wdzięki. Zdarza się także, że jego przemiany nabierają bardziej fizycznego charakteru - staje się na przykład karakonem albo, hodu¬jąc ptaki, upodabnia się do kondora. F. Kafka „Przemiana" - Przemiana Gregora Samsy w monstrualnego roba¬ka jest przyczynkiem do obnażenia od-humanizowanej hierarchii wartości, okazuje się, że przestał on być zdolny do pracy (wartość najważniejsza), a tym samym do „pełnego" życia. Rodzina pozornie toleruje robaka, ale w rzeczy¬wistości czeka na jego zniknięcie. W. Gombrowicz „Ferdydurke" - Jó¬zio to trzydziestoletni mężczyzna, który zostaje przeniesiony przez profesora Pi-mkę w świat szkolny, gdzie jest trak¬towany jak uczeń (dziecko pozorne). S.I. Witkiewicz „Szewcy" - Zmiana rządów miała w założeniach powodo¬wać zmianę systemu politycznego. Na-stępują jednak kolejne przewroty, wciąż nowi ludzie obejmują władzę (burżua-zja, szewcy, Hiper-Robociarz), a sposób rządzenia (dyktatura, totalitaryzm) po¬zostaje niezmienny. Patrz: rewolucja. T. Różewicz „Ocalony" - Podmiot li¬ryczny to młody człowiek, który prze¬trwał piekło wojny. Przeżył, ale to do-świadczenie zabiło w nim poczucie war¬tości. Jest zagubiony, szuka wzorca mo¬ralnego. Patrz: pokolenie stracone. I. Shaw „Młode lwy" - 1) Christian Diestl początkowo należał do partii ko¬munistycznej. Później wybrał faszyzm, w którego doskonałość ślepo wierzył. 2) Służba w armii jest wielką szkołą życia dla Noego Ackermana. Wcześniej był szczęśliwym w małżeństwie idealistą, wierzącym w prawdziwych ludzi. W wojsku okazuje się, że szacunek można zdobyć tylko za pomocą siły. Zmienia się jego stosunek do ludzi. On sam staje się mocniejszy psychicznie. Noe stanowi także wzór heroicznego żołnierza; jest całkowicie oddany spra¬wie. 3) Michael Whitaker - przed wojną apolityczny; interesowały go tylko ko¬biety i dobra zabawa. Wojna zakłóca tryb życia, który prowadził, i uczy go patrzenia na świat trzeźwo i z dystan¬sem. Jest pierwszym wydarzeniem w je¬go życiu, które wzbudza w nim strach. E.M. Remarąue „Łuk Triumfalny" - Doświadczenia doktora Ravika z fa¬szystowskim aparatem policyjnym zmieniają jego życie - okaleczają psy¬chikę i nie pozwalają uwolnić się od wspomnień. Odmienia się także jego status polityczny (staje się uchodźcą). Ciągle zmienia także nazwisko i miejsce pobytu. K. Moczarski „Rozmowy z katem" - Jiirgen Stroop to człowiek niezbyt inteligentny i nie wykształcony. Mimo to, dzięki całkowitemu oddaniu partii i przejęciu sposobu myślenia przez nią narzucanego, bardzo szybko awanso¬wał. Przedtem był nikim, teraz zajął wysokie stanowisko i nabrał przekona¬nia, że jest nadczłowiekiem. G. Herling-Grudziński „Inny świat" - Książka ta ukazuje, jak zmienia się człowiek w ekstremalnych warunkach stworzonych przez łagry. Instynkt sa-mozachowawczy wypiera moralność, cielesność zmusza do zachowań potę¬pianych w normalnych czasach, huma¬nitaryzm zostaje stłumiony przez głód i pożądanie. A. Camus „Dżuma" - 1) Rambert po¬czątkowo próbuje wyjechać z Oranu, nie chce angażować się w walkę z epidemią, jednak gdy coraz więcej doświadczeń łączy go z mieszkańcami, zaczynu od¬zywać się jego sumienie. Wreszcie de¬cyduje się na rezygnację z osobistego szczęścia, by ratować ludność Oranu. 2) Cottard przed epidemią jest nieufny, zdesperowany (próba samobójcza), od¬gradza się od ludzi. W czasie trwania dżumy staje się nagle uprzejmy i przyjacielski, gdyż odciąga ona od niego uwa¬gę policji. Gdy epidemia mija, znów zaczyna się bać. W końcu nie wytrzy¬muje napięcia psychicznego (oszalał). 3) Ojciec Paneloux początkowo głosi, że dżuma to kara za grzechy. Jego podejś¬cie ulega przemianie, gdy widzi śmierć niewinnego dziecka. Od tej pory twier¬dzi, że wyroków boskich nie można wyjaśnić. Proponuje nową religię: albo wierzy się w Boga i przyjmuje wszyst¬ko, co On zsyła (także niezawinione cierpienie), albo należy Boga odrzucić. A. Camus „Upadek" - Jean-Baptiste Clamence był adwokatem, który w ży¬ciu kierował się egoistycznymi pobud-kami i własną przyjemnością. Samobój¬stwo nieznanej dziewczyny, której nie wyratował, jak i przekonanie o tym, że ludzie traktują go z pogardą, nakazuje mu zmienić siebie i swe życie. Ta pozorna zmiana (nadal kocha tylko sie¬bie) czyni 'zeń sędziego-pokutnika. J. Andrzejewski „Popiół i diament" - Maciek Chełmicki zmienia się pod wpływem uczucia do Krystyny. Nie jest tak oddany sprawie (zabicie Szczuki); zaczyna zastanawiać się nad potrzebą założenia rodziny, ustabilizowania się. J. Andrzejewski „Ciemności kryją ziemię" - 1) Wielki Inkwizytor Tor-quemada chce zapanować nad umys¬łami i emocjami ludzi, a nawet ingero¬wać w sprawy sumienia. Przed śmiercią zorientował się jednak, że przyjął złą wykładnię Słowa Bożego, a ideologia, którą narzucał, była zła, niszcząca; na¬wrócił się. 2) Fray Diego początkowo buntował się przeciwko okrucieństwu Inkwizycji, ale ideologia zniszczyła je¬go umysł i duszę. K. Kesey „Lot nad kukułczym gniaz¬dem" - Przyjaźń z Mc Murphym od¬mieniła wodza Bromdena. Ten buntowniczy rudzielec pokazał wszystkim, że można zwyciężyć Wielką Oddziałową i że ona też może się bać. Pierwszym krokiem na drodze przemiany był fakt przyznania się do tego, że milczenie jest udawane i wygodne. Najwyraźniej wi¬dać wodza już innego, gdy wyrywa z podłogi konsolę, ciska nią w okno Kombinatu i ucieka. Wódz już nie boi się życia i normalności. Chce spróbować żyć poza zakładem, już nie ucieka od świata.

Motyw przemiany w literaturze

Materiały

Historia wojny trojańskiej w "Mitologii" Historia wojny trojańskiej Boginię Tetydę wydano za mąż za człowieka o imieniu Peleus. Podczas wesela w grocie centaura Chejrona biesiadowali bogowie. Nagle zjawiła się Eris, bogini niezgody, której nie zaproszono. Przyniosła jabłko z napisem Dla najpiękniejszej. Hera, Atena i Afrodyta, sądziły, że są godne zaszczytu posiadania owego owocu...

Motyw domu i rodziny - przykłady MOTYW DOMU: 1. Jan Kochanowski. 2. Adam Mickiewicz \"Pan Tadeusz\". 3. Eliza Orzeszkowa \"Nad Niemnem\". 4. Henryk Sienkiewicz \"Potop\". 5. Gabriela Zapolska \"Moralność pani Dulskiej\". 6. Stefan Żeromski \"Przedwiośnie\". 7. Zofia Nałkowska \"Granica\". MOTYW RODZINY: 1. Molier \"Świętoszek\". 2. Julian Ursyn Nie...

Oblężenie Troi --------OBLEZENIE TROI--------------------------------------------------------------------------- Peleus-ksiaze tesalski,ktory zakochal sie i ozenil z boginka morska,Tetyda Chejron-w jego pieczarze odbywalo sie przyjecie weselne,zastepowal panu mlodemu ojca,ofiarowal nowozencom wlocznie z jesionowego drzewa Posejdon-ofiarowal nowozencom pare...

Motyw władzy w literaturze Władza/władca Władza/władca - Prawo rządzenia pań¬stwem, panowanie, rządzenie kimś, kie¬rowanie. Oddziaływanie na kogoś, wpływ, moc, siła. Władca to człowiek, który sprawuje władzę polityczną, mo¬narcha, panujący. Insygniami władzy były najczęściej korona, jabłko i berło. W literaturze motyw władzy występuje w wielu różnych waria...

Akcja pod arsenałem - opis sytuacji OPOWIADANIE Z OPISEM SYTUACJI- „AKCJA POD ARSENAŁEM” Pewnej marcowej nocy gestapo aresztowało Heńka. W jego notatkach znaleziono adres Rudego, który był jego przyjacielem. W nocy, 23 marca, Rudy zostaje aresztowany i przewieziony na Pawiak. Po przeszukaniu mieszkania i wstępnych przesłuchaniach Niemcy nabrali przeświadczenia ...

Asymetria więzi społecznej - typy Asymetria więzi społecznej – np. ludzie mieszkający na wsi chcieliby zamieszkać w mieście, obywatel jednego kraju chce być obywatelem innego lub nawet obywatelem świata. Typy więzi ze względu na genezę 1) Więź naturalna – pochodzenie, pokrewieństwo (więzy krwi) – niezależna od ludzi 2) Więź zrzeszeniowa – taka, którą...

Motyw rodziny w literaturze Rodzina_________ Rodzina - Grupa osób połączonych ze sobą pokrewieństwem (więzami krwi) lub powinowactwem (wejście do rodzi¬ny dzięki małżeństwu z jednym z jej członków); - rodzina patriarchalna - jej głową jest mężczyzna; - rodzina matriarchalna - jej głową jest kobieta. Biblia (ST) -1) Rodzina Adama i Ewy, czyli prarodziców, daje pocz...

Gatunki literatury dramatycznej Gatunki Starożytność przekazała w spadku tylko dwa gatunki literatury dramatycznej: tragedie i komedię tragedia Początek tragedii związany jest z kultem Dionizosa, boga narodzin i śmierci, ale także winnej latorośli. Dwa razy w roku odbywały się uroczystości, które początkowo miały charakter orgiastyczny, z czasem, pod wpływem kultu Apollina ...