Motyw ojca w literaturze



Ojciec Ojciec - 1) Pater familiae - małżonek, a jednocześnie mężczyzna, który ma własne dzieci; 2) przodek, protoplasta, twórca, inicjator; 3) Bóg - ojciec wobec rodzaju ludzkiego. Biblia (ST) - 1) Adam, praojciec całej ludzkości, ojciec Kaina i Abla, a potem Seta. 2) Noe - ojciec ludzkości od¬rodzonej po potopie, któremu Bóg zle¬cił, by jego rodzina mnożyła się i zapeł¬niała ziemię. 3) Abraham - ojciec, który miłość do Boga przedkłada nad miłość rodzicielską. Bóg obiecał mu, że będzie on ojcem (protoplastą) całego narodu wybranego. 4) Hiob - sprawiedliwy i wierzący ojciec, którego Bóg wystawia na próbę, odbierając mu całe potomst¬wo. Ponieważ Hiob nie zwątpił i ufał Bogu, ten na nowo obdarzył go potomst¬wem. Biblia (NT) - 1) Józef - przybrany ojciec Chrystusa, którego wychowywał wraz z Maryją. Postać szczegółowiej opisana w pismach apokryficznych. 2) W przypowieści o synu marnotraw¬nym ojciec przyjmuje na powrót grzesz¬nego syna, który się ukorzył, i podej¬muje go ucztą. Mitologia -1) Kronos - okrutny ojciec, który w obawie przed utratą władzy pożera własne dzieci. 2) Zeus - ojciec wielu bogów i herosów, który jednak nie dba o własne potomstwo. 3) Dedal - ojciec Ikara, wraz z którym próbował opuścić Kretę. Mądrość ojca nie uchro¬niła syna przed tragedią, spadł do morza, gdy zrobione przez Dedala skrzydła roztopiły się. 4) Minos - król Krety, który kazał wybudować labirynt dla przybranego syna, Minotaura (potwora o głowie byka), a potem składać mu ofiary z ludzi. 5) Tantal - okrutny ojciec, który - by przechytrzyć bogów - ugoto¬wał im na ucztę własnego syna. Patrz: uczta - wieczerza - przyjęcie. 6) Lajos - ojciec Edypa, zgodnie z przepowied¬nią został zabity przez własnego syna, który następnie poślubił własną matkę, Jokastę. 7) Edyp - brat i ojciec własnych dzieci, swym postępowaniem ściągnął nieszczęście na Teby (patrz: syn). 8) Kreon - ojciec, dla którego racje serca winny ustąpić względom politycznym. Wydaje wyrok na Antygonę, narzeczo¬ną własnego syna, przyczyniając się tym samym do jego śmierci. Homer „Iliada" - Priam, zrozpaczony po śmierci Hektora, udaje się do Achil¬lesa, by ten wydał mu ciało syna. We wzruszającej scenie błaga Achillesa o oddanie zwłok Hektora, całując ręce zabójcy syna. Ten wzruszony miłością ojcowską, zgadza się to uczynić, żądając w zamian okupu. J. da Yoragine „Legenda na dzień św. Aleksego" - Ojciec Aleksego, Eufe-mian, do końca życia nie pogodzi się z decyzją swego syna. Kiedy Aleksy umiera, zarzuca mu egoizm i to, że nie pamiętał o swych rodzicach. W. Szekspir „Hamlet" - 1) Hamlet ojciec - patrz: zjawy - upiory - wam¬piry, syn, władca/władza. 2) Poloniusz to przede wszystkim doskonały dworak, który potrafi podporządkować sprawy rodzinne służbie Klaudiuszowi. Podej¬rzliwy wobec syna, Laertesa, każe go śledzić w Paryżu. Oddany bez reszty królowi, próbuje posłużyć się córką, by wyjaśnić tajemnicę Hamleta. W. Szekspir „Król Lear" - Stary i za¬dufany król Lear, który rozdzielił swe królestwo między trzy córki, Gonerylę, Reganę i Kordelię, wypędza z królestwa tę najmłodszą, gdy nie chce dać ona słownego świadectwa miłości do ojca. Kiedy jednak dwie najstarsze córki pró¬bują usunąć ojca, Kordelia idzie mu na odsiecz ze swoimi wojskami. Tragizm Leara jako ojca jest tym większy, że ukochane dziecko umiera, powieszone w więzieniu. W. Szekspir „Burza" - Prospero, mag i mędrzec, to także troskliwy ojciec Mirandy, z którą mieszka na bezludnej wyspie, miejscu swego wygnania. Kie¬dy córka zakochuje się w przybyłym na wyspę Ferdynandzie, nie chcąc odda¬wać ręki dziecka człowiekowi niegod¬nemu, wystawia jego uczucie na próbę. J. Kochanowski „Treny" - Głównym bohaterem lirycznym cyklu jest ojciec i mędrzec zarazem, surowo doświad¬czony przez los. Tragedia Kochanows¬kiego jest o tyle dotkliwsza, że widział w Urszulce nie tylko swą córkę, ale i dziedziczkę talentu. Patrz: cierpienie. J. Kochanowski „Odprawa posłów greckich" - Priam, nie zważając na złowieszcze przepowiednie swej córki, Kassandry, uchwala wraz z Radą Tro¬jańską wyrok: Helena pozostanie w Troi. Daje tym samym dowód przy¬wiązania do swego syna, Aleksandra, jak też dowód ślepoty politycznej. Molier „Skąpiec" - Harpagon jest oj¬cem, który na pierwszym miejscu stawia sprawy majątkowe i im podporządko¬wuje życie rodzinne (planowane mał¬żeństwo córki z bogatym człowiekiem), a jego skąpstwo i chęć zdobycia majątku prowadzą nawet do tego, że chciał okpić własnego syna. Molier „Świętoszek" - Orgon, pod wpływem Tartuffe'a, zamienia się w bezwzględnego ojca, który wypędza z domu własnego syna, a córkę chce oddać (wbrew jej woli) Tartuffe'owi. J.U. Niemcewicz „Powrót posła" - 1) Podkomorzy dba o edukację swego sy¬na, Walerego, wysyłając go do szkół w stolicy. Uczy go także, by dom ustępo¬wał krajowi, kształcąc go na patriotę i sarmatę oświeconego. Nagrodą za to będzie kariera polityczna Walerego - zostanie posłem na Sejm Wielki. 2) Starosta zaniedbuje swoją córkę, a przy¬pomina sobie o niej, gdy zaistnieje okazja korzystnego mariażu z kawale¬rem Szarmanckim. Gadulski skłonny jest oddać rękę córki, byle tylko powięk¬szyć majątek. J.W. Goethe „Król Olch" - patrz: syn. A. Mickiewicz „Powrót taty" - Lirycz¬na opowieść o ojcu, który nie wraca ranki i wieczory, a o którego powrót modlą się jego dzieci. Modlitwa ta ura¬towała ojcu życie, bowiem wzruszony nią herszt zbójców (sam będący ojcem) ulitował się i puścił go wolno. Patrz: powrót. A. Mickiewicz „Pan Tadeusz" - 1) Stolnik Horeszko, surowy ojciec i straż¬nik tradycji rodu, nie pozwala córce na małżeństwo z Jackiem Soplicą. W ten sposób burzy szczęście własnego dziec¬ka i przyczynia się do swej śmierci. 2) Jacek Soplicą nigdy nie pokochał swej żony, nie troszczył się także o syna. Chcąc odpokutować za grzechy młodo¬ści, opuszcza Soplicowo, opiekę nad Tadeuszem przekazując swojemu bratu. J. Słowacki „Ojciec zadżumionych" - Opowieść Araba, któremu dżuma za¬brała wszystkie dzieci. Tragedia życio¬wa prowadzi do rezygnacji i poczucia wyobcowania w świecie ludzi nie do¬tkniętych tragedią. A. Fredro „Zemsta" - Rejent Milczek, ojciec Wacława, ogarnięty nienawiścią do Cześnika, skłonny jest stanąć na drodze szczęścia syna i uniemożliwić mu małżeństwo z Klarą. Z. Krasiński „Nie-Boska komedia" - patrz: mąż, rodzina, syn. E. Bronte „Wichrowe Wzgórza" - 1) Pan Earnshaw, ojciec Katarzyny i Hind-leya, z czasem zaczyna faworyzować znajdę Heathcliffa, co w przyszłości stanie się powodem tragedii rodzinnej. Nad własnego syna bardziej ceni tego, któremu ofiarował schronienie. 2) Hind-ley, ojciec Haretona, zapomina o włas¬nym dziecku, trwoniąc czas na zaba¬wach i pijatykach. Po jego śmierci opie¬kę nad dzieckiem przejmie Heathcliff. 3) Egdar Linton, nadmiernie troskliwy ojciec, wychował Katarzynę w oderwa¬niu od rzeczywistości, nie ujawniając jej prawdy o matce. W ten sposób przy¬czynił się do jej nieszczęścia i do włas¬nej śmierci. 4) Heathcliff nigdy nie był prawdziwym ojcem dla młodego Lin-tona. Wykorzystał go natomiast w swo¬jej rozgrywce z Edgarem, odbierając Lintonom ich rodzinny majątek, Droz-dowe Gniazdo. H. Balzac „Ojciec Goriot" - Powieść jest studium nadmiernej i bezgranicznej miłości ojcowskiej. Goriot wyzbywa się całego majątku, by zapewnić szczęście swoim córkom. Nie zyskuje w zamian nic, poza sporadycznymi spotkaniami z dziećmi, które wstydzą się zubożałego ojca. Patrz: córka. H. Balzac „Eugenia Grandet" - patrz: pieniądze. A. Dumas „Wicehrabia de Bragellon- ne" - Atos, ojciec Raula, na zawsze opuszcza dwór po zatargu króla z jego synem. Żyje, dopóki żyć będzie Raul. Na wieść o śmierci syna (zginął na wojnie w Afryce), zapada na ciężką chorobę i wkrótce potem umiera. E. Orzeszkowa „Nad Niemnem" - Be¬nedykt Korczyński, surowy i sprawied¬liwy ojciec, wychowuje swe dzieci w poszanowaniu pracy i tradycji. Pomi¬mo iż kocha córkę i syna, nie rozpiesz¬cza ich, a z Witoldem poróżni go nawet kwestia innego spojrzenia na rolnictwo. Patrz: konflikt pokoleń. B. Prus „Lalka" - Tomasz Łęcki, bez¬krytyczny ojciec, we wszystkim ustępu¬jący swojej córce, wychowuje Izabelę na kobietę bez serca. Nie potrafi zauwa¬żyć wad córki, stale wierzy, że w życiu zrobi ona doskonałą partię. H. Sienkiewicz „Krzyżacy" - Jurand ze Spychowa, któremu Krzyżacy ode¬brali ukochaną córkę, Danuśkę, jedzie do zamku w Szczytnie, by odebrać dziecko. Godzi się na upokorzenia, a na¬wet na tortury, by wreszce dowiedzieć się, że Danuśka oszalała. Patrz: córka. F.M. Dostojewski „Zbrodnia i kara" - Marmieładow, ojciec wielodzietnej rodziny, przepija wszystkie zdobyte pie¬niądze, wiedząc, że krzywdzi swych bliskich. Nałóg jest tak silny, że nie zważa on na nieszczęście dzieci (np. Sonia wychodzi na ulicę, by zarobić na utrzymanie domu) i coraz bardziej po¬grąża się w alkoholizmie. F. Dostojewski „Bracia Karamazow" - Stary Karamazow, ojciec trzech ślub¬nych synów i jednego nieślubnego (Smierdiakow) z równym okrucieńst¬wem i nieczułością traktuje ich wszyst¬kich. Najważniejszą dla niego sprawą w życiu jest on sam i jego pieniądze. Umiera, zamordowany przez Smierdia-kowa. S. Żeromski „Doktor Piotr" - Domi¬nik Cedzyna to ojciec, który dla dobra syna dokonuje malwersacji (zdobywa pieniądze na kształcenie Piotra). Syn, unosząc się honorem, nie rozumiejąc ojca, opuszcza go na zawsze. S. Żeromski „Zapomnienie" - Obala, ubogi chłop, ryzykując wolnością, krad¬nie z lasu dziedzica drzewo na trumnę dla zmarłego syna. Ten prosty człowiek doskonale rozumie, że każdego należy pochować godnie. W.S. Reymont „Chłopi" - 1) Maciej Boryna - patrz: rodzina, konflikt poko¬leń. 2) Antek Boryna - ojciec i mąż, który zapomina o swojej rodzinie i an¬gażuje się w romans z Jagną. Dopiero po wyjściu z więzienia zrozumiał, czym są dla niego żona i dzieci. 3) Stary Bylica, ojciec Hanki, został wygnany ze swej chaty przez starszą córkę, Weronikę. Ostatnie lata życia spędzi razem z Han¬ką, ciężko pracując, ale też czując się potrzebnym. Gdy jednak Hanka zosta¬nie wielką gospodynią., zgodzi się, by ojciec został żebrakiem. S. Żeromski „Ludzie bezdomni" - Oj¬ciec Tomasza Judyma, wielokrotnie wspominany przez obu swych synów, był ubogim szewcem, a przy tym pija¬kiem zatruwającym życie swoim dzie¬ciom i żonie. Jego postawa życiowa przyczyniła się do walki Judyma o zape¬wnienie sobie wykształcenia. Patrz: syn. G. Zapolska „Moralność pani Duls-kiej" - Felicjan Dulski, pan domu i gło¬wa rodziny, nie wypowiada się w spra¬wach dotyczących wychowania dzieci. Podporządkowany bez reszty żonie, uważa, że łatwiej jest pozostać biernym. Dopiero, gdy żąda się od niego zajęcia stanowiska w sprawie romansu Zbysz¬ka, wypowiada jedyne słowa: A niech was wszyscy diabli! Patrz: dom. S. Żeromski „Przedwiośnie" - Sewe¬ryn Baryka w drodze powrotnej do Polski stara się zaszczepić synowi miłość do ojczyzny, opowiadając mu o szklanych domach. Konfrontacja ma¬rzeń starego z rzeczywistością (której zresztą nie zobaczył) jest drastyczna: Cezary zaczął widzieć w ojcu dziwaka i idealistę. S. Undset „Krystyna, córka Lavran- sa" -1) Lavrans, ojciec Krystyny i Ram-borgi, wychowuje swe dzieci surowo i w poszanowaniu zasad wiary. Postępo-wanie Krystyny, jej uporczywe dążenie do małżeństwa z Erlendem, jak i utrata dziewictwa przed ślubem są dla niego tragedią życiową. 2) Erlend jest ojcem, który potrafi przyuczyć synów do rze¬miosła rycerskiego, ale nie jest w stanie wpoić im podstawowych zasad moral¬ności. Problem wychowania dzieci po¬zostawia żonie. M. Dąbrowska „Noce i dnie" - 1) Bogumił Niechcic kocha swoje dzieci rozumną miłością. W przeciwieństwie do Barbary potrafi dostrzec ich wady i prawdziwe zalety. Nie ma przesadnych ambicji co do ich przyszłości - chce jedynie, by wyrosły na mądrych i uczci-wych ludzi. Pozostawia im wiele swo¬body w decydowaniu o własnym życiu. Ze smutkiem przyjmuje jednak postano-wienie Agnieszki o wyjeździe na studia do Szwajcarii. Wielkim strapieniem jest też dla niego Tomaszek, jedyny żyjący syn. Śmierć Piotrusia przeżył bardzo mocno (próbował popełnić samobójst¬wo), a teraz musi patrzeć, jak najmłod¬sze z dzieci stacza się na dno i nie jest w stanie nic uczynić, by temu zapobiec. 2) Daniel Ostrzeński traktuje Janusza i Anzelma jak rywali w walce o względy i czas Michasi. Uważa, że żona po¬święca synom zbyt wiele uwagi, zapo¬minając o nim. Kiedy Janusz będzie umierał, Daniel potraktuje agonię syna jako kolejne wydarzenie, które absor¬buje Michasię i nie pozwala jej przebywać wyłącznie w jego towarzystwie. Najmłodsze z dzieci, Bodzio, stanie się dla Daniela nadzieją na znalezienie wre¬szcie bratniej duszy, toteż będzie wy¬chowywał syna „na swój obraz i podo-bieństwo". Niestety, Bodzio okaże się cynicznym materialistą. Z. Nałkowska „Granica" - 1) Ojciec Zenona Ziembiewicza niezbyt troskli¬wie zajmuje się synem. Całe dnie spędza raczej na obchodzeniu gospodarstwa lub wykonywaniu drobnych zajęć. Z cza¬sem przestaje być autorytetem dla syna, który w dzieciństwie widział w nim człowieka wyjątkowego i wszechstron¬nie wykształconego. 2) Zenon Ziembiewicz przedkłada karierę polityczną nad życie rodzinne. Jest ojcem w czysto teoretycznym tego słowa znaczeniu; wychowanie syna powierzył Elżbiecie, niańce. 3) Pan Biecki, ojciec Elżbiety, wychowywał ją od odejścia żony aż do śmierci. Był dla córki jedyną naprawdębliską osobą. Wraz z jego odejściem przestała istnieć rodzina Elżbiety. I. Iwaszkiewicz „Brzezina" - Po śmie¬rci żony Bolesław całkowicie zaniedbał wychowanie córki, którą opiekowały się teraz kobiety ze służby. Jako ojca draż¬niło go także, że mała znalazła wspólny język raczej ze swoim stryjem, Stasiem, niż z nim samym. B. Schulz „Sklepy cynamonowe" - Oj¬ciec jest dla głównego bohatera mędr-cem i hierofantem, a także natchnionym hereTJarchą, To on odkrywa synowi tajniki wiedzy ezoterycznej, wskazuje przyszłą drogę życia. Jakkolwiek dziec¬ko bardzo kocha ojca, droga, którą samo obierze, będzie inna. T. Borowski „Dzień na Harmenzach" - Borowski opowiada tu historię Żyda, Beckera, który powiesił swojego syna, ponieważ ten ukradł chleb. W czasie wojny głód niszczył nawet uczucia oj¬cowskie. L. Kruczkowski „Niemcy" - Prof. Sonnenbruch nie jest ani dobrym ojcem, ani dobrym mężem. Jest znakomitym naukowcem niemieckim, który pragnie zamknąć się w swojej pracowni, izo¬lując się od spraw dotyczących Europy i świata. Willego w ogóle nie dostrzega, bliższy kontakt ma tylko z córką - Ruth, ale i od niej nie przyjmuje koniaku z Francji, bo nie chce mieć nic wspól¬nego z tym, co się w Europie dzieje. Nauka jest jedynym jego światem, jest azylem przed rzeczywistością wojny. A. Szczypiorski „Początek" - Ojciec jest dla Henryczka Fichtelbauma naj¬wyższym autorytetem i najważniejszą osobą w życiu. Wspomnienie ojca, ży¬dowskiego adwokata, który pozostał w getcie, sprawi, że Henryczek wróci tam, gdzie została jego rodzina, do getta. M. Hłasko „Ósmy dzień tygodnia" - Ojciec Agnieszki i Grzegorza jest przedwcześnie postarzałym człowie¬kiem, który za nieszczęścia życiowe obwinia wszystkich, tylko nie siebie. Nie ma w nim zrozumienia dla własnych dzieci, a szczególnie dla syna. Egois¬tycznie nastawiony do życia, dostrzega wyłącznie własne, drobne problemy (np. to, że pada deszcz, więc nie może pójść na ryby). J. Steinbeck „Na wschód od Edenu" - 1) Cyrus Trusk - patrz: syn. 2) Adam Trusk samotnie wychowuje Arona i Ka-leba. Jego ulubieńcem jest ten pierwszy - dobry uczeń, spokojne dziecko, pod¬czas gdy Kaleb przysparza ojcu licznych trosk. Z natury spokojny i opanowany Adam, nie potrafi zrozumieć poryw-czego syna, krzywdząc go niejednokrot¬nie. Na łożu śmierci wybaczy jednak Kalebowi (patrz: pieniądze, syn). 3) Samuel Hamilton stara się traktować jednakowo swoje dzieci, jednak bliższe mu są te podobne do niego (np. Tom). Wie doskonale, że jest dla nich auto¬rytetem i najważniejszą osobą. Na sta¬rość, nakłoniony przez synów i córki, zamieszka w mieście. A. Moravia „Konformista" - Z okresu dzieciństwa Marcello zapamiętał ojca jako człowieka groźnego i milczącego. Kojarzył go z ciągłymi pretensjami wo¬bec matki i systemem kar wobec siebie (chłopiec nie rozumiał, że chodziło o ro¬manse matki, o które ojciec był nieludz¬ko zazdrosny). Później, dorosły już Mar¬cello odwiedzał ojca w szpitalu psychia¬trycznym, gdzie chodził z przymusu, nie czując potrzeby widzenia ojca. E. Kazań „Układ" - Rodzina Eddiego Andersena - to greccy emigranci. Od święta i na co dzień panuje twardy patriarchat. Najważniejszy jest ojciec, który w domu decyduje o wszystkim i jego wola jest święta. Matka, zepchnię¬ta do roli służącej, a dzieci, nawet dorosłe, nie mają głosu (np. Eddie, który nie chciał realizować wzorca życia han¬dlarza dywanów, popadł z ojcem w kon¬flikt). Eddie, nawet jako dorosły i samo¬dzielny, bał się ojca. Przy nim zawsze czuł się jak mały chłopiec. M. Frisch „Homo Faber" - Powieść jest nawiązaniem do mitologicznej his¬torii Elektry i Agamemnona. Romans z Sabeth, największą miłością życia Waltera Fabera, to jakby realizacja wy¬roku bogów: niegdyś nie chciał uznać tego dziecka, teraz los postawił je znów na jego drodze. Tragiczne w tej historii jest to, że przyjdzie mu spełnić tu rolę ojca - kochanka. G. Garcia Marąuez „Sto lat samotno¬ści" - patrz: przemiana, rodzina. N.H. Kleinbaum „Stowarzyszenie umarłych poetów" - Ojciec Neila Per-ry'ego, wzorem swojego ojca i innych konserwatywnych rodziców, wyznaczył już drogę życiową syna. Nie akceptuje zamiłowania Neila do teatru, twardo obstając przy tym, by za karę przeniesio¬ny został do Akademii Wojskowej Bra-dena. Patrz: samobójstwo, syn. E. Segal „Love Story" - Ojciec Olivie-ra, członek szanowanej amerykańskiej rodziny, początkowo nie przystaje na małżeństwo syna z córką włoskiego imigranta, Jennifer. Jednak gdy dziew¬czyna zaczyna chorować na białaczkę, rezygnuje ze swej dumy i pomaga Oli-vierowi (bezskutecznie) ocalić ukocha¬ną. J. Hurt „Skaza" - Główny bohater powieści, opętany miłością do Anny, narzeczonej własnego syna, przedkłada uczucia własne nad zasady moralności. Jego romans z Anną będzie bezpośred¬nią przyczyną śmierci Martina, która uświadomi jego ojcu, czego się dopuś¬cił. Patrz: wina i odpowiedzialność. P. Shafer „Amadeusz" - Ojciec Mozar¬ta nie może zapobiec niekorzystnemu małżeństwu syna, ale przybywa do Wie¬dnia, by dalej kierować jego karierą. Żona Mozarta wygania go po pewnym czasie ze swego domu, a stary Mozart umiera w osamotnieniu. Historia kon¬fliktu ojca z synem posłużyła Salieriemu do uknucia intrygi, w której główną rolę odgrywał rzekomy duch Mozarta - ojca. Patrz: sobowtór. * Wyrodny ojciec - ten, który nie troszczy się o własną rodzinę. * Wdać się w ojca - być do niego podobnym. * „Przez urodzenie ojciec nie daje jeszcze synowi życia - daje tylko obietnicę życia, wychowanie poczyna je, a dzie¬dzictwo dopiero zapewnia i uzupełnia". (S. Żeromski) * „Zły to ojciec, co los córki na pieniądze waży". (W. Szymanowski) * „Ojciec - człowiek, który był przedtem". (S. Mrozek) * „Rzecz to ciężka i nieraz trudna, jeśli się musi czasami zostać ojcem własnego ojca". (G. Sand) * „W ogóle dobrzy ojcowie trafiają się rzadko. Z rodziców tylko matki są niezawodne". (J. Wieczerska-Zabłocka)

Motyw ojca w literaturze

Materiały

Streszczenie "Cierpień młodego Wertera" Johann Wolfgang Goethe Księga pierwsza: (korespondencja od 4 maja do 10 września 1771 roku) Początek listu Wertera do przyjaciela: \"Jakże rad jestem, że wyjechałem! Najdroższy przyjacielu, czymże jest serce ludzkie!\" - bohater wspomina swój tajemniczy romans, kiedy kochając jedną z sióstr, rozbudził namiętność w drugiej (\"Biedna Eleonora! (...) Czyż to moja wina...

Tragizm patrioty w "Kordianie" i "Konradzie Wallenrodzie" Sytuacja tragiczna występuje wówczas, gdy bohater zostaje postawiony przed wyborem racji, zwykle dwóch, z których każda reprezentuje jakiś ważne wartości i jednocześnie prowadzi do tragedii; w romantyzmie obie racje nie mają tej samej wartości (jak w antyku) - wybór jest jasny i wiadomo co wybierze bohater, ale bohater nie na pewności co do doko...

Aleksander Świętochowski - publicystyka w pozytywiźmie Aleksander Świętochowski - „My i Wy” – porównanie obozów „młodych” i „starych”; uważa, że trzeba myśleć o przyszłości, ale nie zapominać o dokonaniach przeszłych pokoleń - „Praca u Podstaw” – pisze o skutkach uwłaszczenia chłopów; nawołuje oświeconych szlachciców do pracy nad ociemn...

Orientacje w socjologii Całość społeczna - czy społeczeństwo jest naturalne czy jest wytworem człowieka? Orientacje – podejście socjologiczne do całości. • Przedstawiciele orientacji nominalistycznej stwierdzili, że nie można nazywać ludzi zbiorowością, bo to jest pojęcie puste. Nazwy te nigdy nie określają bytu jednostek. Nominaliści używają metody r...

Czy Dulska jest wśród nas? Czy Dulska jest wśród nas? Tragifarsa Zapolskiej pt. \"Moralność pani Dulskiej\" budziła i w dalszym ciągu budzi emocje u czytelników. Zastanawiam się, co jest tego przyczyną. Cóż jest w tymże utworze takiego, że kończąc lekturę rozglądamy się wokół siebie? Myślę, że jest tak dlatego, ponieważ Zapolska zawarła w swej farsie problem kołtuner...

Streszczenie "Ludzi Bezdomnych" Stefana Żeromskiego Tom I Wenus z Milo Doktor Judym, przebywający od piętnastu miesięcy na praktyce lekarskiej w Paryżu, spaceruje właśnie ulicami tego pięknego miasta i usiłuje zabić gnębiącą go nudę. Przypadkiem trafia do galerii sztuki w Luwrze, gdzie uwagę jego przykuwa początkowo postać panny Natalii, a później osoba panny Podborskiej. Tomasz nawiązuje z...

Scenariusz do filmu biograficznego o Adamie Mickiewiczu SCENARIUSZ FILMU BIOGRAFICZNEGO ADAMA MICKIEWICZA SCENA I – urodziny 1. Perspektywa Zaolsia – śnieg, zaspy, spokój, cisza, nastrojowa muzyka, jasno około godziny 13.00 2. Zbliżenie na dworek, który jest ośnieżony. 3. Widok wnętrza patrząc przez okno. Widać: choinkę, prezenty, stół wigilijny. 4. Przyjazd ojca na saniach. Jest...

Technopolia - definicja TECHNOPOLIA – skupienie w jednym miejscu działalności przemysłowych, uniwersytetów oraz instytucji otoczenia biznesu. Chodzi o efekt SYNERGII, czyli wzajemnego oddziaływania. Technopolia utożsamiane są terytorialnie z jednostkami osadniczymi złożonej skali, będącymi centrami innowacji technologicznej inicjującej proces rozwoju regionu....