Mark Edelman w wywiadzie Hanny Krall



TEMAT: Ocalony w warunkach pokoju - „Zdążyć przed Panem Bogiem”. Hanna Krall stawia pytanie Edelmanowi dlaczego zdecydował się mówić, dlaczego przerwał milczenie po 30 latach. Otóż zależało mu, by przekazać maksymalną prawdę, a oczekiwano od niego legendy. Przeżył straszne rzeczy, trudno mu o tym mówić, zwłaszcza znaleźć odpowiednie słowa. Upływ czasu spowodował zagojenie ran, pozwolił nabrać dystansu. Duże znaczenie miała chęć wyrzucenia tych wspomnień z pamięci i wyobraźni, chęć uwolnienia psychiki. Mógł to zrobić tylko raz. Był świadkiem odprowadzenia na Umschlagplatz 400 tyś. ludzi. Musi teraz starannie dobierać słowa, by nie zranić uczuć tych, którzy mają za sobą getto. O sobie mówi, że po wojnie gnało go z kraju do kraju, ale tam nikomu nie był potrzebny, nie miał nic do zrobienia. Wrócił, bo miał poczucie, że musi tu być, widzieć te mury i bruki. Żoną została Ala. Poznał ją, gdy przyszła z patrolem AK w powstaniu warszawskim. Po wojnie to ona zapisała go na studia, kiedy pozbawiony siły woli leżał patrząc otępiałym wzrokiem w ścianę. Raz poszedł, zaciekawił go wykład, zajął się medycyną, został kardiochirurgiem. Koledzy byli dyrektorami koncernów, chcieli, by do nich przyjechał, pozostał tutaj. W każdą rocznicę powstania dostaje żółte kwiaty. W 1968r. nie dostał, później nadsyłano je znowu. Na pytanie dlaczego został lekarzem, odpowiada, że musiał dalej robić to, co w gettcie, czyli ratować przed śmiercią. Wszystko inne jest dla niego mniej ważne. Zadanie jakie przed sobą stawia, to ocalić jak najwięcej ludzi. Jeśli nie może pomóc stara się zapewnić komfortową śmierć, żeby nie cierpieli, nie poniżali się. Usiłuje zapewnić taki sposób umierania, by nie zamieniali się w tamtych z III piętra. Za swoje zadanie uważa wyścig ze śmiercią. „Pan Bóg chce zgasić świeczkę, a ja muszę szybko osłonić płomień, wykorzystując jego chwilową nieuwagę. Niech się pali choć trochę dłużej niż On by sobie życzył. To jest ważne: On nie jest za bardzo sprawiedliwy. Jeśli się coś uda, to bądź co bądź Jego wywiodło się w pole”. W tej wypowiedzi mamy do czynienia z postawą prometejską. Buntuje się w imieniu tych 400 tyś., których odprowadził na śmierć. Uważa, że w takiej sytuacji można mieć z Bogiem parę spraw do załatwienia. Każde życie kończy się, chodzi o odroczenie tego wyroku. Bunt przeciw Bogu wyraża w imieniu narodu okrutnie doświadczonego przez historię. Zagłada Żydów wygląda na zemstę ze strony Boga. Po co kardiologowi walczyć o pojedyncze życie, skoro był świadkiem zagłady tysięcy, a jednak „każde życie stanowi dla każdego całe 100%, więc może ma to jakiś sens”. Jako lekarz nieustannie narażony jest na podejmowanie trudnych decyzji. Najgorsze to zdecydować, czy operować, czy nie będzie to eksperyment na człowieku. Można odpowiedzieć tak, jeśli zna się głęboką pewność, iż operacja będzie miała sens. Być może zbyt łatwo podejmuje decyzję, skoro widział tak wiele i jest oswojony ze śmiercią. Być może, że takie doświadczenia dają skutek odwrotny. Kiedy dobrze pozna się śmierć, nabiera się większej odpowiedzialności za życie. Każda najmniejsza nawet szansa staje się ważna. W reportażu pojawia się problem depersonalizacji. Oznacza to, że człowiek traktowany jest nie jak osoba, jedenastka przestaje się liczyć: „Myślę, że jeden spalony chłopak robi większe wrażenie niż 400 tyś., a 400 tyś. większe niż sześć milionów”.

Mark Edelman w wywiadzie Hanny Krall

Materiały

Dzienny limit zmiany ceny kontraktu futures Przy każdym kontrakcie określa się również maksymalny dzienny limit zmiany ceny (lub też informuje się, że takie ograniczenie nie obowiązuje). Ma to na celu zwiększenie bezpieczeństwa rynku, zwłaszcza w sytuacjach gwałtownych spadków lub wzrostów, gdy inwestorzy zbyt łatwo poddają się emocjom. Limit ten ustala się w stosunku do kursu rozlicz...

Kapitał własny - pojęcie Pojęcie kapitału własnego. Kapitał ( fundusz) własny oraz zobowiązania i rezerwy na zobowiązania składają się na pasywa bilansu. Pojęcie kapitału własnego jest definiowane przez Ustawę o Rachunkowości (art. 3 pkt 29) tylko w sposób pośredni jako pomniejszenie aktywów jednostki o zobowiązania (aktywa netto). Art.36 ust.1 wymaga ujęcia i...

Teoria Funena, Webera - opis i założenia teorii Teorie lokalizacji produkcji : Teoria Funena – dotyczy rolnictwa, powstała pod koniec XIX w., kiedy rozwijał się kapitalizm w Niemczech, funkcjonowała gospodarka rynkowa. Była teoria utopijna Założenia teorii: 1. jest jednorodny obszar, samowystarczalny gospodarczo, na tym jednorodnym obszarze znajduje się jedno miasto, a w nim jeden ry...

Pochwała i sens życia w literaturze 21. „Nie bez powabów jest ten straszny świat, nie bez poranków dla których warto się zbudzić” (W. Szymborska) Lektury optymistyczne głoszące pochwałę życia i potrzebę zgody człowieka ze światem w Twoich doświadczeniach czytelniczych. Temat sensu życia, tajemnicy celu ludzkiego istnienia, ciągłe poszukiwania, rozterki, stawianie p...

Oświecenie - opis epoki Jest to epoka ukształtowana przez Anglię i Francję, gdzie trwa w II połowie XVIII wieku do początków wieku XIX. Nazwę czasom nadali ludzie wówczas żyjący. Byli w pełni świadomi etapu historycznego, na którym znalazła się cywilizacja Europy. Owa świadomość wynikała z wagi, jaką przywiązywano do wartości intelektualnych człowieka, do jego myśli i ...

Interpretacja "Lorda Jima" “Lord Jim” - Joseph Conrad (Korzeniowski) Korzeniowski młodo się usamodzielnił. W wieku 38 lat zadebiutował jako literat. W literaturze istnieje jako Józef Conrad. W świecie powieści jego siłą napędową jest zbiór wydarzeń. Śledzenie wewnętrznych filozofii człowieka, poznanie prawdy o nim. Trudne w odbiorze. Tresć Syn probosz...

Wojna i miłość jako motywy w "Panu Wołodyjowskim" Wojna i miłość – główne motywy tematyczne Fabuła Pana Wołodyjowskiego, podobnie jak dwu pierwszych części Trylogii, umiejscowiona jest głównie na wschodnich kresach Rzeczypospolitej w „czasach wojennych”, w środowisku szlachecko-żołnierskim. Bohaterowie intrygi miłosnej, są jednocześnie uczestnikami wojennych przygód. ...

Stylizacja jako istota zjawiska i jej funkcje w literaturze 18. Stylizacja – istota zjawiska, różne możliwe odmiany i funkcje w literaturze (ewentualnie w innych sztukach). W stylu artystycznym często występuje zjawisko stylizacji. Polega ono na świadomym i celowym wprowadzaniu do stylu utworu litera¬ckiego zespołu środków językowych właściwych językowi dawnych epok, odmianom gwarowym lub ś...