Idee pozytywistyczne w "Nad Niemnem"



Eliza Orzeszkowa w "Nad Niemnem" pokazuje, iż idee pozytywistyczne są możliwe do zrealizowania. Nastąpił przełom w myśleniu pisarki, gdyż w nowelach jej pogląd był inny (pełna krytyka, nie dostrzegała możliwości). Oprócz niechęci do pewnych postaw romantycznych, autorka włącza w materię powieści program pozytywistyczny, argumentując kolejne pojęcia (propaganda pozytywistyczna): Praca organiczna - porównanie społeczeństwa do organizmu jest adekwatne w przypadku bohaterów "Nad Niemnem". Oglądamy tu arystokracje, szlachtę ziemiańską, szlachtę zaściankową - niemal schłopiałą. Tylko ta ostatnia wydaje się być zdrowa, wyższe dotknięte są choroba i wymagają reform. W dodatku są to warstwy skłócone - trudno więc, by współdziałały w jednym organizmie. Postulat o "leczenie" - reformy i pojednanie jest w powieści wyraźny. Scjentyzm - potrzebę nauki udawadnia m.in. osoba Witolda, który jest pozytywną postacią, ma wiele planów na przyszłość - a to dzięki naukom, które pobiera i które będzie umiał właściwie spożytkować. Utylitaryzm - hasło ściśle związane z postulatem pracy. Ludzie muszą być użyteczni dla kraju, społeczeństwa. Wystarczy popatrzeć na losy tych, którzy są "pasożytami": Emilii, Różyca, Zygmunta, Kirły. Są bezużyteczni, niezbyt szczęśliwi, nie widzą sensu istnienia. Ziemia - jako idea ojczyzny, pojęcie zastępujące mit walki zbrojnej, która nie była wówczas możliwa (czasy po klęsce powstania). Ziemia polska jest ziemią polską bez względu na zabory i trzeba o tą ziemię dbać, w ten sposób, czynnie oczekując na wolność. Taki pogląd głosi Benedykt, Witold, potwierdza go też tryb życia Bohatyrowiczow. Etos pracy - pogląd, że praca jest najwyższą wartością wolnego człowieka, stanowi o jego godności, nadaje życiu sens i szczęście. Poglądy aprobujące wartość pracy możemy odnaleźć u następujących bohaterów: Benedykt Korczyński - wiąże idee pracy z umiłowaniem ziemi, pracę na ziemi polskiej uważa za sens życia i akt patriotyzmu, Marta Korczyńska - przepracowała całe życie i był to jedyny sens egzystencji, jaki znała, Justyna Orzelska - powoli poznaje prace, próbuje jej i w końcu powieści jest już "kapłanką" pracy, Jan i Anzelm Bohatyrowicze - praca jest sensem życia i źródłem utrzymania tych ludzi, daje im zadowolenie, poczucie wolności i zdrowie, Witold Korczyński - poglądy podobne do ojca, z tym że pragnie reformować rolnictwo i stosunki społeczne na wsi. Widzi w tym zadanie człowieka i obowiązek obywatela wobec kraju.

Idee pozytywistyczne w "Nad Niemnem"

Materiały

Koncepcja bohatera według Arystotelesa Swoją koncepcję bohatera tragicznego, a także koncepcję wielu innych zagadnień literackich przedstawił Arystoteles w dziele pt. \"Poetyka\". Mówił \"(...) bohaterem jest więc człowiek, który nie wyróżnia się osobliwie ani dzielnością i sprawiedliwością, ani też nie popada w nieszczęście przez swą podłość i nikczemność, lecz ze względu na jaki...

Rodzaje procesów emocjonalnych a) afekty podstawowe – pochodzące od bodźców naturalnych b) afekty specyficzne – wyuczone i uwarunkowane c) afekty ogólne – powstają za pośrednictwem procesów umysłowych, mogą utrzymywać się bardzo długo. Rominacja – tendencja do przeżywania emocji d) emocje niższe i wyższe (w które zorganizowana jest świadomość, chara...

Nobel dla Wisławy Szymborskiej Wisława Szymborska - Nobel 1996r. Wisława Szymborska ur. 2 lipca 1923r. w wielkopolskim Bninie. Od 1931r. mieszka w Krakowie, gdzie w latach 1945÷48; studiowała na uniwersytecie Jagiellońskim filologię polską i socjologię. Kilka dni temu otrzymała Nagrodę Polskiego PEN Clubu. Jest też laureatką m.in. Nagrody Goethego (1991r.) i Nagrody Herder...

Kierunki geografii ekonomicznej • regionalny (historyczny) w przeszłości był ważny. Zmierzał do uogólnienia zmiennego charakteru powierzchni ziemi. Uogólnienie w celu wydzielenia jednostek terytorialnych – regionów. Potem poddawano je opisowi. Przy wydzieleniu regionów stosowano kryterium jednorodności obszaru z punktu widzenia cech uznawanych za ważne. Kryteri...

Zarządzanie prze partycypacje Zarządzanie prze partycypacje Włączani podwładnych w proces zarządzania przedsiębiorstwem  procesy podejmowania ważnych decyzji, strategii. Zarządzanie prze partycypacje występuje zwykle w trzech postaciach: 1) bezpośredni udział pracowników w zarządzaniu – prze głosowanie 2) wpływ pośredni przez przedstawicieli – rada pr...

Porównanie Eldorado a Nipu Nipu a Eldorado - porównanie: Eldorado - Volter w „Kandydzie” pokazał nam świat doskonały, stworzony przez doskonałego Boga. Jeden z bohaterów - Pangloss uważał, że żyjemy w najlepszym z możliwych światów. Szukając Kunegundy Kandyd trafił na Eldorado, świat realny. Ludzie nie reagują tam na bogactwa wszystko jest dobre; „...

Analiza "W biały dzień" Wisławy Szymborskiej W biały dzień K. K. Baczyński, bohater liryczny refleksji poetyckiej (zamieszczo¬nej w t. Ludzie na moście, 1986), został tu ukazany w dojrzałym wie¬ku, łysawy, siwiejący, w okularach, // o pogrubianych i znużonych ry¬sach twarzy, z oznakami biologicznych zmian wywołanych upływem czasu. Poetka wyobraża sobie, że tak wyglądał...

Troja jako Polska Troja jako Polska (na podstawie monologu Ulissesa). Oburzony Ulisses, poseł grecki, piętnuje w dosadnych słowach zaślepienie i brak poczucia sprawiedliwości u tych ludzi, którym bogowie ster spraw państwowych oddali. Przewiduje zgubę tego królestwa, w którym \"ani prawa ważą, ani sprawiedliwość ma miejsca, ale wszystko złotem kupić trzeba\"; p...