Faust tematem dla Goethego



Faust jako temat fascynował Goethego przez całe życie. Utworem tym nawiązał do tradycji niemieckiej i autentycznej postaci Georga Fausta ur. ok. 1480, który oskarżony o czary musiał uchodzić z Wirtembergii. Już w 1587 ukazała się pierwsza książka o Fauście, będąca przestrogą przed zuchwałym przekraczaniem niebezpiecznych granic poznania i wchodzenia w pakt z siłami nieczystymi. Do tego wątku nawiązywał Christopher Marlowe, którego dramat "Tragiczne dzieje doktora Fausta" ukazywały bohatera w perspektywie prometejskiej, jako człowieka pragnącego wydrzeć Bogu niedostępne ludziom rejony wiedzy. Wątek Fausta pojawia się następnie w licznych przeróbkach, m.in. mimicznych i w teatrze marionetek. Ogółem bibliografie europejskiej sztuki widowiskowej odnotowują niemal 100 różnych ucieleśnień mitu Fausta (w tym 44 dramaty). Dzieło Goethego jest polemiką z popularnym ujęciem losów Fausta jako symbolu bluźnierczego paktu z diabłem ku nauczeniu maluczkich. "Faust" to dramat o perspektywach filozoficznych, swoisty traktat o losach ludzkości. Część I sytuuje się najbliżej faustycznej tradycji, nosząc w dużej mierze charakter kroniki życia bohatera, utrwalonej w ludowych przeróbkach. Na scenie pojawia się izba ubogiej dziewczyny, padają niekiedy "grube" słowa. Część I dzieła Goethego powstała w okresie "burzy i naporu", będąc manifestacją subiektywizmu, poszukiwania prawdy i pasji poznawczej. Faust dąży ku wolności, a więc ku poznaniu. Tak charakteryzuje to dążenie Mefisto: "W dal go wciąż pędzi ferment, co w nim burzy, On zaś, nieświadom aberracji swojej, Gwiazd najpiękniejszych żąda z nieb sklepienia I wraz najsłodszych chce ziemi upojeń" W "Prologu w niebie" Pan przystaje na zakład z Mefistem o duszę Fausta (na wzór zakładu Hioba, doświadczanego i sprawdzanego w miłości bożej), dodając zmienione słowa: "Wiadomo: błądzi człowiek, póki dąży". Faust wyraża bunt przeciw nauce jałowej, namiętnie marzy o wiedzy i stąd przystaje na pakt z diabłem. Interesuje go ten świat, a nie zaświaty. Warto zauważyć, że figura Mefista ma do spełnienia dość szczególną rolę w dramacie. Jest on wprawdzie reprezentantem "szatańskich" skłonności człowieka, burzycielskich, ale z godnie z komentarzami Goethego jest także wyrazicielem sceptycyzmu poety. Jest więc raczej figurą metaforyczną, z nie metafizyczną, umożliwiającą Faustowi zbliżanie się do prawdy w dyskursach. Część I "Fausta" dotyczy poszukiwań poznawczych jednostki, jej dążenia do prawdy i wolności, jednostki wybitnej o nienasyconej żądzy wiedzy; wprowadza także liryczne wątek nieszczęśliwi uwiedzionej Małgorzaty. Część II zaś to dramat historii. Już nie jednostka, ale cała ludzkość staje się przedmiotem zainteresowania poety. Nad tą częścią pracuje Goethe w nowych okolicznościach historycznych, po rewolucji francuskiej i rozczarowaniach epoki napoleońskiej, a także po duchowym, klasycznym przełomie. Goethe zmierza do syntezy doświadczeń człowieka, nasycając swój utwór wieloma odniesieniami natury filozoficznej, mitologicznej i literackiej. Akcja rozgrywa się w trzech planach historycznych średniowiecznego dworu cesarskiego, czasach życia historycznego Fausta, w arkadyjskim świecie antycznym i w czasach współczesnych. Goethe ukazuje w skrócie historię świata, nostalgicznie odnosząc się do świata starożytnego, ale bezwzględnie obnażając rozkład feudalnych struktur. U kresu swej drogi Faust dojrzewa do przekonania, że nie szczęście osobiste, ale szczęście ludzkości jest jego celem: "Milionom licznym oddałbym przestrzenie (...) Na wolnej ziemi z wolnym ludem stać" - oto marzenia umierającego Fausta. Dążenie do tej prawdy zostanie Faustowi wybaczone: "Kto wiecznie dążąc trudzi się / Tego wybawić możemy". Co jednak jest tematem "Fausta"? Nad tym zagadnieniem zastanawiali się interpretatorzy od początku, polemizował nawet z nimi Goethe wykazując, że możne jedynie określić kierunek akcji: "Z nieba przez świat do samych piekieł", jak powiada się w pierwszym teatralnym prologu (skądinąd będącym satyryczną polemiką z ówczesnym teatrem panującym). Idei "Fausta" jednak nie sposób określić jednoznacznie. Siła tego dramatu tkwi w ukazaniu ludzkiego dążenia, pośród wielu sprzeczności, zaniechań i marzeń, ku poznaniu. Dostrzegano w tym ukierunkowaniu dramatu pokrewieństwo z filozoficzną myślą Hegla, który odkrył, że sprzeczność znajduje się w samym centrum życia i poznania. Goethe jest bliski temu przekonaniu, swym "Faustem" zaś buduje hymn o poznaniu jako jedynej drodze zapewniającej błądzącemu człowiekowi wielkość.

Faust tematem dla Goethego

Materiały

Poglądy społeczne w "Krótkiej rozprawie..." Informacja o autorze. Urodził się w 1505 r. w Żórawnie koło Halicza (Ruś Czerwona) w rodzinie szlacheckiej. Uczęszczał do szkół we Lwowie i Krakowie, ale nie ukończył ich, gdyż nie przejawiał wtedy zainteresowania nauką. Braki w wykształceniu uzupełniał jako samouk. Pobyt w Sandomierzu na dworze Jana Tęczyńskiego skłonił Reja do pracy nad sob...

Obserwacja świata i ludzi przez Krasickiego Co zauważył Ignacy Krasicki obserwując świat i ludzi Krasicki, choć uprawiał niemal wszystkie gatunki literackie, to najchwalebniej zapisał się utworami satyrycznymi, które objawiły pełnię jego talentu. Satyra, bajka, poemat heroikomiczny to gatunki literackie, których dydaktyzm polega na wskazywaniu przywar, piętnowaniu i wyszydzaniu złyc...

Klasyfikacja literatury średniowiecznej 4. Dokonaj klasyfikacji literatury średniowiecznej oraz omów jej cechy charakterystyczne. Polska literatura średniowieczna pozostawała pod silnym wpływem Kościoła. Wiąże się to z przyjęciem chrześcijaństwa w 966 roku. Wcześniej pogańscy Polacy obywali się bez pisma (podobnie jak większość narodów europejskich). Pismo pojawiło się na naszych...

Wiersze Damiana Wojsława W GORE, W DOL... W gore, w dol, W przod i w tyl Kiwa sie Waga sil. Umysl jest Na skraju dna. Dusza tez Ciezko ma. Serce rwie I boli leb. Glowa niech Odpadnie precz. Sen sie sni I nie odchodzi. Sen to my, Lecz to nie szkodzi. Nikt nie jest soba, ...

Wartości typowe dla człowieka średniowiecza - wg wszelkich teorii opisujących stosunki człowiek-świat-Bóg, ten ostatni umieszczany jest na najwyższym miejscu, jako korona wszechświata i nikt nie próbował w średniowieczu tego podważać najważniejszą filozofią, mającą największy wpływa na życie przeciętnego człowieka był augustynizm, który porządkował hierarchię ludzi i uniemożliwiał im ...

Złudzenia Wokulskiego i Rzeckiego - Lalka Złudzenia Wokulskiego. -- romantyczna miłość do Izabeli, wiara w hasła pracy organicznej i p. u podstaw, próba rozbudzenia do działania arystokracji; Złudzenia Rzeckiego. -- odzyskanie wolności przez Polskę, pomoc Napoleona i jego potomków, Wokulski spiskowcem;

Kartka z pamiętnika św Aleksego Jestem świętym Aleksym i spróbuję przedstawić swoją kartkę z pamiętnika. Urodziłem się w bogatej rodzinie. Niczego nigdy mi nie brakowało. Zawsze dostawałem to o co prosiłem. W mojej miejscowości wszyscy mnie znali i szanowali. Jednak to mi nie odpowiadało. Nie byłem szczęśliwy. Pewnego razu moi rodzice zadecydowali o moim ślubie. Nie...

Co to jest prawo do udziału w życiu kulturalnym PRAWO DO UDZIAŁU W ŻYCIU KULTURALNYM Deklaracja Uniwersalna (art. 27), Pakt Ekonomiczny (art.. 15) Deklaracja formułuje prawo do swobodnego uczestniczenia w życiu kulturalnym społeczeństwa, do korzystania ze sztuki, do uczestniczenia w postępie nauki i korzystania z jego dobrodziejstw. Ponadto formułuje prawo każdego człowieka do ochrony m...