Ewolucja twórczości Krzysztofa Baczyńskiego



Ewolucja twórczości Pierwsza faza twórczości Baczyńskiego to okres juwenilny. Poeta zaczął pisać bardzo wcześnie; najdawniejszy z jego zachowanych wierszy powstał w 1936 roku. Przed wybuchem wojny nie ogłosił drukiem żadnego utworu, mimo że bardzo tego pragnął, o czym świadczyć może fakt, iż w rękopisach zachowały się zbiory wierszy, całkowicie ukończone i uporządkowane. Okres młodzieńczy obejmu¬je również lata 1939-1941, chociaż wojna i okupacja hitlerowska powodują olbrzymi, skokowy postęp w rozwoju artystycznym poety. Twórczość młodzieńcza charakteryzuje się przede wszystkim rozmaitością stylów i poetyk, usprawiedliwioną u kogo, kto dopiero poszukuje własnego głosu. Mistrzami Baczyńskiego są Skamandryci, a zwłaszcza Tuwim, po którym pisarz „dziedziczy” swobodę wersy¬fikacji, lekkość rymu oraz znakomity słuch językowy. Nieco antycy¬pacyjne nuty katastroficzne brzmią jeszcze sztucznie, chociaż moty¬wują je zarówno choroba autora, jak i nadciągający kataklizm wojen¬ny – można przypuszczać, że na ciemnej tonacji wielu utworów zaważyć mogła lektura wierszy Czechowicza i – w mniejszym stop¬niu – Przybosia. Niektórzy badacze mówią o stopniowym rozstawa¬niu się Baczyńskiego z sentymentalno-nastrojową manierą i ornamentacyjną stylistyką, charakterystyczną dla jego pierwszych wier¬szy, podkreślają zamiłowanie poety do scenerii tworzącej atmosferę niesamowitości i grozy, z których wyrastała postawa podmiotu lirycznego – pełna lęku i przerażenia. Druga faza rozwojowa w twórczości Krzysztofa Kamila Baczyń¬skiego przypada na lata 1941-1943. Zjawisko wojny totalnej, przyj¬mującej niespotykane dotąd w historii rozmiary, nadaje wizji artys¬tycznej tworzonej przez poetę charakter posępny i groźny. Analiza dziejów ludzkości i roli jednostki w świecie prowadzi go do okrut¬nego wniosku, iż prawidła historii i egzystencji człowieka pozostają niezmienne – składa się na nie krew, przemoc, cierpienie, brutalny gwałt. Wraz z dojrzewaniem myśli filozoficznej i kształtowaniem się historiozoficznej wizji wiata następuje – stopniowo i systematycznie – doskonalenie się środków poetyckich, nad którymi artysta potrafi teraz suwerennie zapanować. Oglądana codziennie wizja „spełnionej Apokalipsy” nakazuje Baczyńskiemu podjęcie próby ocalenia z pożogi dziejów własnej tożsamości, wyzwolenia od przerażającego poczucia bezradności. Ratunkiem okazuje się – przyjęty przez poetę z całą świadomością – zwrot ku tradycji romantycznej. W poezji Baczyńskiego tego okresu silnie zaznacza się obecność pierwiastków metafizycznych, dostojne i podniosłe nuty, przy tym twórca często wykorzystuje symbolikę biblijną, zwłaszcza apokaliptyczną. Przewodnikami stali się Słowacki i Norwid. Słowacki ośmielał wyobraźnię i uczył patetycznego wizjonerstwa. Kontakt z Norwidem się¬gał jeszcze głębiej. Przyczynił się on do wyzwolenia u Baczyńskiego zainteresowania dla postaw moralnych, do oceny i odbioru rzeczy-wistości w kategoriach etycznych, a także historiozoficznych.5 Dalszą fazę poezji Baczyńskiego, to jest lata 1943-1944, Kazimierz Wyka określa terminem „porażenia okupacyjnego”. W twórczości poety-żołnierza coraz częściej pojawiają się teraz tony dalekie od metafizyki czy rozważań etycznych. Wiersze prezentują skrystali¬zowaną i dojrzałą postawę patrioty, żołnierza-powstańca, świadome¬go swojej powinności i przyjmującego obowiązek walki i śmierci ja¬ko rzecz oczywistą, nie podlegającą dyskusji. Stoicki spokój w co¬dziennym obcowaniu ze śmiercią nie sprowadza się jednak do wygłaszania prostych i łatwych haseł – Baczyński ma bowiem świadomość, iż poglądy, które wypowiada, zweryfikuje życie. Zdaje sobie sprawę z ceny, jaką będzie musiał wkrótce zapłacić. Jakkolwiek wybór już zapadł i – co powiedzieliśmy wcześniej ¬ młody poeta nie waha się ani przez moment, to przecież niczym echo w jego umyśle trwa pamięć o urodzie życia, które zmuszony został od siebie odepchnąć. Stąd w twórczości Baczyńskiego tego okresu współistnieją ze sobą dwie odmienne tonacje poetyckie i dwie różne postawy wobec świata: I jeden z nas – to jestem ja, którym pokochał. Świat mi rozkwitł jak wielki obłok, ogień w snach i tak jak drzewo jestem prosty A drugi z nas – to jestem ja, którym nienawiść drżącą począł, i nóż mi błyska, to nie łza, z drętwych jak woda oczu. Najważniejszym problemem dojrzałej twórczości Baczyńskiego jest sprawa wyboru: wyboru pomiędzy obowiązkiem wobec ojczy¬zny, patriotyczno-żołnierskim czynem, a obowiązkiem wobec samego siebie, wobec swojego artystycznego rozwoju, wobec miłości, wresz¬cie wobec własnego człowieczeństwa. Albowiem poeta dostrzega, jak napór rzeczywistości, totalny gwałt i nienawiść, w jakich przyszło mu żyć i jakie musiał przyjąć za własne, powodują w nim straszliwą wewnętrzną deformację, odzierając go z młodości, wrażliwości, umiejętności przeżywania szczęścia, czyniąc zeń psychicznego kalekę. I może właśnie dlatego wśród tych ostatnich wierszy znaj¬dziemy wiele utworów poświęconych przelotnym chwilom szczęścia, obserwacji drzew, ptaków i obłoków, zachwytom nad subtelną urodą ukochanej, momentom zapamiętania się w miłości. Jak gdyby w bolesnym rozdarciu poeta pragnął zapisać siebie – z czasów sprzed pogromu, jednocześnie rozumiejąc, że ucieczka ani nie jest możliwa, ani też – dopuszczalna. Nie możemy nie wspomnieć o tych okolicznościach, jakie towarzy¬szyły Baczyńskiemu, kiedy podejmował tak brzemienną w jego życiu decyzję i dokonywał ostatecznego wyboru. Wszystkie utwory powstałe w latach 1943-1944, łącznie z dramatem i kilkoma utworami prozatorskimi, rozwijają jeden temat: ceny, jaką bohater, alter ego poety, musi zapłacić za dokonany wybór. Raz powzięta decyzja nie zwalnia bowiem od odpowiedzialności za jej wszystkie – tak daleko jak sięga wyobraźnia moralna – konsekwencje.6

Ewolucja twórczości Krzysztofa Baczyńskiego

Materiały

Podstawowy model komunikowania się W podstawowym modelu komunikowania się wyróżnia się: Nadawcę, który jest inicjatorem komunikowania się i ma do przekazania intencję (zamiar, myśli, uczucia). Kodowanie. Nadawca przekłada informację na ciąg symboli, słów i gestów, bowiem nie można inaczej przekazać informacji do drugiej osoby. Komunikat jest fizyczną formą, w której zakodowa...

Cystersi - wyjaśnienie Cystersi, jeden z najstarszych zakonów katolickich. Założony w 1098. Twórcą zgromadzenia był opat benedyktynów z Citeaux. Swoją świetność zakon przeżywał w XIII w. W Polsce obecny od połowy XII w. (Jędrzejów, Łękno, Lubiąż, Oliwa). Cystersi zajmowali się działalnością misyjną i odegrali znaczącą rolę w rozwoju rolnictwa i architektury.

Balladyna jako zabawa konwencjami literackimi BALLADYNA” jako zabawa konwencjami literackimi Baśniowo ludowy charakter dramatu Elementy fantastyki: 1. ludzie w utworze to katolicy, akcja zaś rozgrywa się w głębokim średniowieczu, gdy katolicyzm nie był popularny 2. obyczaje stylizowane na sarmacki styl 3. istnienie świata irracjonalnego 4. ingerencja wiata irracjonalnego w...

Kultura i cywilizacja - wyjaśnienie pojęć, wprowadzenie Aby odpowiedzieć na stwierdzenie zawarte w temacie pracy, musimy wyjaśnić dwa podstawowe pojęcia , które zawierają się w stwierdzeniu powyżej tzn. kultura i cywilizacja . Kiedy słowo kultura pojawiło się po raz pierwszy w językach europejskich , nie miało jeszcze takiego znaczenia jakie ma dzisiaj. Pierwotnie termin cultura wiązał się z u...

Elementy osobowości - socjologia Elementy biogenne osobowości są przekazywane dziedzicznie (przekazywane biologicznie: wzrost, budowa ciała). Nie wpływają w sposób różnicujący na zachowania ludzi w społeczeństwie. Elementy psychogenne osobowości to pamięć, wola inteligencja, temperament. Elementy socjogenne osobowości:  kulturowy ideał osobowości, ideał wychowawc...

Metody rynkowe - wycena firmy METODY RYNKOWE I. Wartość giełdowa Metoda nośnika rynkowego – wycena wg. wartości giełdowej jest prostą wyceną opierającą się na założeniu, że firma jest wartościowana w analogiczny sposób do spółek akcyjnych wchodzących do publicznego obrotu lub już notowanych. Przyjmuje się zatem, że wartość firmy jest równa iloczynowi nominalnej wart...

Wiecznie żywy Mickiewicz i jego poezja Motto „O tak, nie cały zginę, zostanie po mnie wzmianka w czternastym tomie encyklopedii w pobliżu setki Milerów i Mickey Mouse.” Czesław Miłosz. Adam Mickiewicz wielkim poetą był. Jego dzieła podziwiały pokolenia Polaków marzących o wolności Ojczyzny. Napisał dramat „Dziady”, „Pan Tadeusz” i „O...

Ocena środowiska ziemiańskiego w "Nad Niemnem" Autorka powieści pokazała ówczesne stosunki społeczne. Dokonała oceny środowiska ziemiańskiego, w tym arystokracji i uboższych ziemian. Do grupy arystokratów należy Teofil Różyc i Darzeccy. Różyc i Kirło chętnie spędzają czas na pogawędkach z Emilią. Różyc stracił fortunę na zagraniczne podróże, na zachcianki kobiet i kasyna gry. Taki tryb życia...