Ewolucja twórczości Krzysztofa Baczyńskiego



Ewolucja twórczości Pierwsza faza twórczości Baczyńskiego to okres juwenilny. Poeta zaczął pisać bardzo wcześnie; najdawniejszy z jego zachowanych wierszy powstał w 1936 roku. Przed wybuchem wojny nie ogłosił drukiem żadnego utworu, mimo że bardzo tego pragnął, o czym świadczyć może fakt, iż w rękopisach zachowały się zbiory wierszy, całkowicie ukończone i uporządkowane. Okres młodzieńczy obejmu¬je również lata 1939-1941, chociaż wojna i okupacja hitlerowska powodują olbrzymi, skokowy postęp w rozwoju artystycznym poety. Twórczość młodzieńcza charakteryzuje się przede wszystkim rozmaitością stylów i poetyk, usprawiedliwioną u kogo, kto dopiero poszukuje własnego głosu. Mistrzami Baczyńskiego są Skamandryci, a zwłaszcza Tuwim, po którym pisarz „dziedziczy” swobodę wersy¬fikacji, lekkość rymu oraz znakomity słuch językowy. Nieco antycy¬pacyjne nuty katastroficzne brzmią jeszcze sztucznie, chociaż moty¬wują je zarówno choroba autora, jak i nadciągający kataklizm wojen¬ny – można przypuszczać, że na ciemnej tonacji wielu utworów zaważyć mogła lektura wierszy Czechowicza i – w mniejszym stop¬niu – Przybosia. Niektórzy badacze mówią o stopniowym rozstawa¬niu się Baczyńskiego z sentymentalno-nastrojową manierą i ornamentacyjną stylistyką, charakterystyczną dla jego pierwszych wier¬szy, podkreślają zamiłowanie poety do scenerii tworzącej atmosferę niesamowitości i grozy, z których wyrastała postawa podmiotu lirycznego – pełna lęku i przerażenia. Druga faza rozwojowa w twórczości Krzysztofa Kamila Baczyń¬skiego przypada na lata 1941-1943. Zjawisko wojny totalnej, przyj¬mującej niespotykane dotąd w historii rozmiary, nadaje wizji artys¬tycznej tworzonej przez poetę charakter posępny i groźny. Analiza dziejów ludzkości i roli jednostki w świecie prowadzi go do okrut¬nego wniosku, iż prawidła historii i egzystencji człowieka pozostają niezmienne – składa się na nie krew, przemoc, cierpienie, brutalny gwałt. Wraz z dojrzewaniem myśli filozoficznej i kształtowaniem się historiozoficznej wizji wiata następuje – stopniowo i systematycznie – doskonalenie się środków poetyckich, nad którymi artysta potrafi teraz suwerennie zapanować. Oglądana codziennie wizja „spełnionej Apokalipsy” nakazuje Baczyńskiemu podjęcie próby ocalenia z pożogi dziejów własnej tożsamości, wyzwolenia od przerażającego poczucia bezradności. Ratunkiem okazuje się – przyjęty przez poetę z całą świadomością – zwrot ku tradycji romantycznej. W poezji Baczyńskiego tego okresu silnie zaznacza się obecność pierwiastków metafizycznych, dostojne i podniosłe nuty, przy tym twórca często wykorzystuje symbolikę biblijną, zwłaszcza apokaliptyczną. Przewodnikami stali się Słowacki i Norwid. Słowacki ośmielał wyobraźnię i uczył patetycznego wizjonerstwa. Kontakt z Norwidem się¬gał jeszcze głębiej. Przyczynił się on do wyzwolenia u Baczyńskiego zainteresowania dla postaw moralnych, do oceny i odbioru rzeczy-wistości w kategoriach etycznych, a także historiozoficznych.5 Dalszą fazę poezji Baczyńskiego, to jest lata 1943-1944, Kazimierz Wyka określa terminem „porażenia okupacyjnego”. W twórczości poety-żołnierza coraz częściej pojawiają się teraz tony dalekie od metafizyki czy rozważań etycznych. Wiersze prezentują skrystali¬zowaną i dojrzałą postawę patrioty, żołnierza-powstańca, świadome¬go swojej powinności i przyjmującego obowiązek walki i śmierci ja¬ko rzecz oczywistą, nie podlegającą dyskusji. Stoicki spokój w co¬dziennym obcowaniu ze śmiercią nie sprowadza się jednak do wygłaszania prostych i łatwych haseł – Baczyński ma bowiem świadomość, iż poglądy, które wypowiada, zweryfikuje życie. Zdaje sobie sprawę z ceny, jaką będzie musiał wkrótce zapłacić. Jakkolwiek wybór już zapadł i – co powiedzieliśmy wcześniej ¬ młody poeta nie waha się ani przez moment, to przecież niczym echo w jego umyśle trwa pamięć o urodzie życia, które zmuszony został od siebie odepchnąć. Stąd w twórczości Baczyńskiego tego okresu współistnieją ze sobą dwie odmienne tonacje poetyckie i dwie różne postawy wobec świata: I jeden z nas – to jestem ja, którym pokochał. Świat mi rozkwitł jak wielki obłok, ogień w snach i tak jak drzewo jestem prosty A drugi z nas – to jestem ja, którym nienawiść drżącą począł, i nóż mi błyska, to nie łza, z drętwych jak woda oczu. Najważniejszym problemem dojrzałej twórczości Baczyńskiego jest sprawa wyboru: wyboru pomiędzy obowiązkiem wobec ojczy¬zny, patriotyczno-żołnierskim czynem, a obowiązkiem wobec samego siebie, wobec swojego artystycznego rozwoju, wobec miłości, wresz¬cie wobec własnego człowieczeństwa. Albowiem poeta dostrzega, jak napór rzeczywistości, totalny gwałt i nienawiść, w jakich przyszło mu żyć i jakie musiał przyjąć za własne, powodują w nim straszliwą wewnętrzną deformację, odzierając go z młodości, wrażliwości, umiejętności przeżywania szczęścia, czyniąc zeń psychicznego kalekę. I może właśnie dlatego wśród tych ostatnich wierszy znaj¬dziemy wiele utworów poświęconych przelotnym chwilom szczęścia, obserwacji drzew, ptaków i obłoków, zachwytom nad subtelną urodą ukochanej, momentom zapamiętania się w miłości. Jak gdyby w bolesnym rozdarciu poeta pragnął zapisać siebie – z czasów sprzed pogromu, jednocześnie rozumiejąc, że ucieczka ani nie jest możliwa, ani też – dopuszczalna. Nie możemy nie wspomnieć o tych okolicznościach, jakie towarzy¬szyły Baczyńskiemu, kiedy podejmował tak brzemienną w jego życiu decyzję i dokonywał ostatecznego wyboru. Wszystkie utwory powstałe w latach 1943-1944, łącznie z dramatem i kilkoma utworami prozatorskimi, rozwijają jeden temat: ceny, jaką bohater, alter ego poety, musi zapłacić za dokonany wybór. Raz powzięta decyzja nie zwalnia bowiem od odpowiedzialności za jej wszystkie – tak daleko jak sięga wyobraźnia moralna – konsekwencje.6

Ewolucja twórczości Krzysztofa Baczyńskiego

Materiały

Zasoby wodne Ameryki Płn Stosunki wodne Liczne jeziora w północnej części – w większości jeziora polodowcowe. Na południu jest mało jezior a w większości są one tektoniczne, np. Jezioro Nikaragua w Nikaragui. Jezioro Nikaragua – największe w Ameryce Środkowej położone w obniżeniu tektonicznym. Jezioro Górne – największe i najgłębsze z Wielkich Jezi...

Typy dramatów młodopolskich Istniały dwa zasadnicze typy dramatów - symboliczny i naturalistyczny oraz dodatkowo eks-presjonistyczny. Przykład pierwszego stanowi „Wesele\". Wyspiański zachowuje starożytną zasadę trzech jedności - miejsca, czasu, akcji. W jednej scenie nie ma więcej niż trzech postaci. Dramat posiada dwa wątki społeczno-obyczajowy związany z osob...

Katastrofizm w liryce lat 30-tych Pojawia się w wielu miejscach w literaturze XX-lecia; m.in. \"Przedwiośnie\" pokazuje nam katastroficzny obraz rewolucji i wojny jako będącej tragedią wielu tysięcy nieraz ludzi i wielu pokoleń w przód; oczywiście Żeromski jest im przeciwny; rewolucja nie tworzy, a tylko niszczy; w XX-leciu rewolucja stanowiła dla Polski poważne zagrożenie, t...

Rodzaje analizy ekonomicznej RODZAJE ANALIZY EKONOMICZNEJ 1) Ze względu na rangę problemów objętych analizą: a) Analiza strategiczna. Przedmiotem badań są problemy związane z rozwojem przedsiębiorstwa. Nie podaje się tej analizie oddzielnie otoczenia i przedsiębiorstwa. W tej analizie są jednością. Pierwotne są relacje zachodzące pomiędzy przedsiębiorstwem a otoczeniem...

IFC - krótki opis IFC (MIĘDZYNARODOWA KORPORACJA FINANSOWA) 155 członków, organami są organu IBRD, powstała w 56 r. Na mocy odrębnego statutu. Zadania: dokonywanie na warunkach rynkowych bezpośrednich inwestycji kapitałowych wspólnie z kapitałem prywatnym w przedsiębiorstwach prywatnych krajów członkowskich (restrukturyzacja i prywatyzacja). Operacje finansowe ...

"Romantyczność" - cechy ballady Na przykładzie jednej z ballad A. Mickiewicza wykaż typowe cechy tego gatunku literackiego. (cechy ballady romantycznej). Jedną z programowych ballad A. Mickiewicza jest utwór pt. „Romantyczność”. Jest to udramatyzo-wana scenka, w której obłąkana dziewczyna Karusia rozmawia ze swoim zmarłym kochankiem, którego widzi co noc...

Dokładna charakterystyka grupy Skamander Była to grupa poetycka istniejąca od roku 1918 stanowiła zbiór silnych indywidualności poetyckich, złączonych wspólnotą myślenia poetyckiego i przyjaźnią. Ich programem była \"bezprogramowość\". W skład tej grupy wchodzili: Julian Tuwim, Jan Lechoń, Antoni Słonimski, Jarosław Iwaszkiewicz, Kazimierz Wierzyński oraz sympatyzująca ze Skamandrem Ma...

Romantyzm ogólnie CECHY ROMANTYZMU: -miłość pokazywano jako nieszczęśliwą i niemożliwą, -natura wpływała na uczucia człowieka, -bardzo mocne zainteresowanie kulturą ludową, -literatura romantyczna ma być narodowa z gruntu, -dawała wolność piszącemu. UTWORY: ,,Król Olszyn\'\'- Goethe ,,Oda do młodości\'\' - A.Mickiewicz; zachęca do wspulnego działania i z...