Człowiek mitologiczny i współczesny



Temat: Człowiek mitologiczny i współczesny w labiryncie świata Jak rozumieć stwierdzenie "labirynt świata"? To na pewno "starożytna budowla o skomplikowanym układzie sal, korytarzy i przejść, z której osoba niewtajemniczona nie może znaleźć wyjścia", jak można przeczytać w słownikach Kopalińskiego. Po-wszechnie używamy dziś tego określenia, na opisanie sytuacji bez wyjścia, sytuacji niezwykle zagmatwanej - często nie wiedząc nawet nic o mitycznym miejscu ukrycia potwora o ludzkim ciele i głowie byka, Minotaura, które na polecenie króla Minosa wybudował Dedal. A labirynt świata? Moim zdaniem chodzi tu o całe życie człowieka, które nie zawsze jest usłane różami, o jego podróż do celu, na której musi dokonywać wyborów między różnymi drogami. Pokonujemy tę plątaninę dróg bezwiednie, nieustannie spotykając innych ludzi. Czasem życzliwych nam, wskazujących najlepsze rozwiązanie, innym razem osoby negatywnie do nas nastawione, niekiedy nawet tak wrogo, że świadomie kieru-ją nas na złą drogę, zawracają z właściwej. Człowiek mitologiczny po tym labiryncie krążył w towarzystwie podobnych mu ludzi, ale także bogów, pół-bogów, herosów, centaurów, cyklopów i innych tworów starożytnej wyobraźni. Ba, był z nimi za pan brat. Spotykał się z nimi na biesiadach, wspólnych zabawach, miewiał z nimi dzieci, rozmawiał, kłócił się, oszukiwał. Jak to człowiek. Różnie się to dla niego kończyło. Tantal, syn Zeusa i Niobe, był częstym gościem na ucztach na Olimpie, którzy zwierzali mu się ze swoich tajemnic. Niestety, nie potrafił ich zachować w sekrecie i skazany został na wieczne męki. Drugi gaduła, Syzyf nie tylko zdradzał, o czym bo-gowie szepcą między sobą, ale też wyjawił bogu rzeki Asopos, że Zeus jest sprawcą porwania jego córki, Eginy. I jego ukarano srogo, tym bardziej, że także jako władca nie sprawował się najlepiej. Podobno ten bogaty król miasta Efyry napadał i rabował podróżnych. Syzyf jest też przykładem człowieka, który wchodzi z bogami w układy i ich nie dotrzymuje - poprosił Hadesa, gdy już był w podziemiu, by ten wypuścił go na trochę, tylko na czas potrzebny do urządzenia mu godnego pogrzebu. Wyszedł i żył jeszcze wiele lat, dopóki Hadesowi nie udało się go sprowadzić z powrotem. Za to wszystko toczył głaz, który wiecznie spadał. Kradzież ognia Zeusowi, skończyłaby się niewątpliwie dla Prometeusza śmier-cią, gdyby nie Herakles, który zabił z łuku orła wyszarpującego mu wątrobę. Z drugiej jednak strony, ten syn giganta był dobroczyńcą ludzkości - skradł ogień ale dał go ludziom. Uczył ich, jak przestać być „ślepcem” i nie błądzić w mroku. Więc może gniew Zeusa był chwilowy, skoro zezwolił - jako szef miał chyba na to jakiś wpływ - na ratunek? Człowiek współczesny nie widzi na Ziemi Boga, choć bardzo często mówimy „Bóg nad nim czuwał”, „Taka była wola Boga” czy „Kara Boska go spotkała”. Jeśli człowiek jest wierzący, ufa, że Bóg tak istotnie chciał; jeśli jest ateistą - widzi w tym rękę Losu, przeznaczenie lub przypadek. Jeśli wybiera jakąś drogę, jakieś rozwiąza-nie w trudnej sytuacji radzi się drugiego, modli albo idzie do wróżki. Można się tego śmiać, ale wielu ludzi bardzo wierzy w przepowiednie Tarota czy innych kart. Podob-no, przeczytałam o tym w jakiejś gazecie, obecnie działa w Polsce 17 tysięcy osób, które zarabiają na przepowiadaniu przyszłości a na Uniwersytecie Warszawskim, na wydziale psychologii jest nawet wykład z astrologii! Człowiekowi mitologicznemu w wyborze drogi pomagały zwykle wyrocznie, bóstwa lub sami bogowie. Często mógł się zwrócić do jakichś transcendentnych istot o pomoc we wskazaniu ścieżki, którą ma się udać. Na przykład do Pytii, „urzędującej” w Delfach. Wieszczkę kąpano, sadzano na trójnogu i odurzano dymem z palonych ziół. Biedaczka - niczym po narkotyku - bredziła, a z jej pojedynczych zdań i słów ka-płan składał odpowiedź. Czy się jej słuchano? Czy w ogóle mityczni ludzie wierzyli w wyrocznie? Tak, chociaż często usiłowali umknąć czekającemu ich losowi. Król Argos, Akrizjos, dowiedział się od wyroczni, że jego wnuk, syn Danae po-zbawi go życia. Na wszelki wypadek zamknął dziewczynę w wieży, licząc na to, że nie zostanie nigdy matką. Nic z tego - Zeus, pod postacią złotego deszczu przedostał się do Danae i sprawił, iż zaszła w ciążę. Urodził się Perseusz. Przerażony król kazał matkę z niemowlęciem wsadzić do skrzyni i utopić. Nie udało się - Danae wyłowiono na wy-spie Serifos, uratowano i po latach wrócili do Agros - Perseusz niechcący podczas igrzysk ugodził śmiertelnie dziadka rzucając dyskiem. Tenże Perseusz, może dlatego, by przepowiednia mogła się spełnić, doświad-czył w życiu wyjątkowej łaski bogów. Gdy, mieszkając na wyspie Serifos, został wy-słany po głowę okropnej Meduzy, opiekowali się nim Atena i Hermes. Trzy staruszki Graje (pod przymusem, bo ukradł im oko i ząb) , zdradziły mu, gdzie znajdzie Gorgo-ny. Nimfy dały mu skrzydlate sandały, Hades podarował hełm, który uczynił go niewi-dzialnym, a Hermes wręczył stalowy sierp, którym Perseusz ściął głowę Meduzy. Wracając - też dzięki przychylności Bogów, zdobył piękną żonę Andromedę. Trzeba przyznać, że potrafił się im odwdzięczyć - to od niego Hermes ma skrzydlate sandały i hełm, a Atena głowę Meduzy, którą od tego czasu nosi na swej tarczy. Gorzej powiodło się Edypowi, który wedle wyroczni miał stać się nie tylko za-bójcą ojca, ale też utrzymywać kazirodczy stosunek z własną matką. Lajos, ojciec Edypa, usłyszawszy ostrzeżenie wyroczni kazał przebić synowi stopy i porzucić w górach. Edypa uratowano, oddano na dwór króla Koryntu, gdzie wychowywał się jak następca tronu. I choć sam od Pytii delfickiej usłyszał, co ma się wydarzyć - nie potrafił temu zapobiec. Lajosa zabił podczas bójki z nieznajomymi, Jokastę, swą matkę otrzymał za żonę wraz z tronem Teb, które uratował przed porywającym mieszkańców potworem. Gdy wreszcie dowiedział się, co się stało, oślepił się z rozpaczy i wyruszył w świat na wy-gnanie. Więcej szczęścia miał Kadmos zmuszony przez ojca do poszukiwania siostry, Europy. Posłuchał wyroczni, podążał za jałówką, zbudował w Beocji zamek, który stał się zalążkiem wspaniałych Teb. No cóż, ale jemu bogowie sprzyjali... Wydaje się, że w naszym realnym świecie są ludzie, którym szczęście sprzyja i tacy, którzy mają wiecznego pecha. Czasem jest to tak bardzo niesprawiedliwe, że wierzyć się nie chce, by działo się tak z przyzwoleniem Boga. Ale prawdą jest, że w labiryncie, po którym się poruszamy, kierujemy się czymś, co w pewnym stopniu zastępuje bez-pośrednią ingerencje Bogów - poczuciem obowiązku, lojalnością wobec przyjaciół, kodeksami, zasadami moralnymi, które nie pozwalają większości z nas pójść złą dro-gą. Są oczywiście tacy, którzy brną przez labirynt świata „na ślepo”, nie bacząc na prze-szkody lub w ogóle nie myśląc, jak idą. Wtedy zdarza się, ze błądzą po ścieżkach, na których nie spotkają nikogo, kto powstrzymałby ich, wskazał właściwą drogę. Ci prze-grywają, giną w labiryncie świata. W dokonywaniu wyborów, tych właściwych i świadomych, pomagają nam o-siągnięcia cywilizacji - medycyna, technika, nauki społeczne. Gdy lekarz wysłucha w płucach zapalenie, zapisze lek - możemy go nie brać, zlekceważyć inne zalecenia medyka. Wtedy choroba będzie trwać dłużej, a nawet może skończyć się śmiercią. Ale to nasz wybór. Gdy decydujemy się na studiowanie jakiegoś obleganego kierunku studiów, który jest modny, ale nie ma pracy dla absolwentów - ryzykujemy bezrobocie. Badania wskazują, jakie zawody za pięć czy dziesięć lat będą „miały wzięcie”. Rozsądny człowiek, myślący o swej przyszłości serio, bierze te badania pod uwagę. Takich problemów nie miał człowiek mitologiczny. Ale jego świat był mniejszy, ograni-czony morzami i górami nie do przebycia, ograniczony ówczesnym stanem wiedzy i techniki. Był też chyba mniej barwny i ciekawy, mniej zaskakujący i pociągający, niż nasz współczesny. Mimo. Mimo wszystko.

Człowiek mitologiczny i współczesny

Materiały

Elementy ludowe i fantastyczne w "Balladynie" Ba¶niowo ludowy charakter dramatu Elementy fantastyki: ludzie w utworze to katolicy, akcja za¶ rozgrywa się w głębokim ¶redniowieczu, gdy katolicyzm nie był popularny obyczaje stylizowane na sarmacki styl istnienie ¶wiata irracjonalnego ingerencja wiata irracjonalnego w rzeczywisty istnienie postaci fantastycznych ...

Treny Kochanowskiego dramatem filozofa Dlaczego mówimy, że treny to nie tylko dramat cztowieka, lecz także artysty - filozofa? Twierdzenie takiejest słuszne, gdyż treny s± nie tylko wyrazemojcowskiego bólu, s± także traktatem filozoficznym. Najdziwniejsze i zaskakuj±ce staje się to, że poeta, który dot±d w Pie¶niach i we fraszkach głosił pochwałę życia, pochwałę człowiekajako istoty...

Pouczenie w kwestiach społecznych w twórczo¶ci Potockiego Pouczenia w kwestiach społecznych: \"Nierz±dem Polska stoi\" - realny obraz ówczesnej Polski, prawa państwowe zmieniaj± się nieustannie, co godzi najbardziej w najbiedniejsz± cze¶ć społeczeństwa, która płaci podatki, ubożej±c coraz bardziej, ludzie nie my¶l± o przyszło¶ci. Wacław Potocki okazuje duża troskę o dobro ojczyzny: ...

Streszczenie wierszy Daniela Naborowskiego Marno¶ć Już sam tytuł, a także tematyka wiersza stanowi± nawi±zanie do biblijnej Księgi Koheleta. Kohelet, czyli kaznodzieja przemawiaj±cy do zebranych na zgromadzeniach, nauczał o sensie istnienia człowieka, o stosunku ludzi do Boga i do rzeczy materialnych. Przewodni± my¶l±, a zarazem przesłaniem całej księgi było powiedzenie: \"marno¶ć nad...

Tragiczny los spiskowców "Do matki Polki" Tragizm spiskowców w ¶wietle wiersza Do matki Polki (autor – Adam Mickiewicz) Jest to jeden z najbardziej przejmuj±cych utworów lirycznych. Ten pełen patriotycznego bólu wiersz napisał Mickiewicz będ±c we Włoszech w lipcu 1930 roku. Było to na kilka miesięcy przed wybuchem powstania listopadowego. Utwór ukazuje tragiczny los polskich...

Akwizycja - co to jest Akwizycja – uważana jest za najbardziej skuteczn± formę oddziaływania na nabywców, ale zarazem kosztown±. St±d jej najszersze zastosowanie znajdujemy w obrocie towarami o wysokiej warto¶ci jednostkowej, a w szczególno¶ci obrocie sprzętem inwestycyjnym i obrocie patentami (licencjami). Akwizycja jest drugim pod względem zakresu zastosowan...

Biografia Juliana Tuwima JULIAN TUWIM (1894-1953) ¦ Julian Tuwim urodził się w 1894 roku w Łodzi. Po ukończeniu gimnazjum w rodzinnym mie¶cie studiował prawo i filozofię na Uniwersytecie Warszawskim, współpracuj±c z czasopismem \"Pro arte et studio\". Był współtwórc± grupy \"Skamander\". Lata wojny spędził poza granicami kraju w Paryżu i Stanach Zjednocz...

O ¶mierci i ascezie w ¶redniowieczu Literatura wieków ¶rednich o ¶mierci i ascezie. Tematyka ¶mierci przenikała twórczo¶ć pisarzy XIV i XV wieku. Hasło \"memento mori\" (pamiętaj o ¶mierci) było zawołaniem tych czasów. Już od wczesnego ¶redniowiecza popularno¶ć zdobył motyw ¶mierci, ale pojmowana była ona jako oczekiwane z utęsknieniem wyzwolenie z doczesno¶ci lub chwalebne u...