Czlowiek i obywatel w twórczości Reja, Modrzewskiego i Kochanowskiego



Temat: Model człowieka i obywatela w twórczości Reja, Modrzewskiego i Kochanowskiego. M. Rej w dialogu "Krótka rozprawa między trzema osobami, Panem, Wójtem a Plebanem" krytykuje stosunki międzyludzkie. Wstęp zachęca czytelnika do refleksji. Autor zarzuca duchowieństwu pychę, lenistwo, chciwość, zaniedbywanie obowiązków, nie odprawianie porannych mszy i czynienie jarmarków z odpustów. Ukazuje szlachcica rozrzutnego, dążącego do władzy, głupiego. Szlachta nie interesuje się sprawami chłopa. Rej godzi w ciemnotę, zacofanie stanu chłopskiego. Jest jednak przeciwny pańszczyźnie. Społeczeństwo określa - "Ksiądz pana wini, pan księdza, a nam prostym zewsząd nędza". "Żywot człowieka poczciwego" ma charakter parenetyczny, składa się z 3 ksiąg poświęconych życiu szlachcica od dzieciństwa do starości. Egzemplum ziemianina stanowi ten, który nie tylko przynależy do swego stanu, lecz stara się wypełniać codzienne obowiązki z rozsądkiem, cnotą i uczciwością. Rej za obowiązek uważa służbę obywatelską. Bogactwo rodzi pychę i pochlebców - szlachcic powinien być sprawiedliwy, unikać materialnych pożądań i gniewu. Autor ukazuje umiłowanie do życia zgodnego z cyklami natury (epikureizm). Ziemianin odczuwa radość, gdy wraz z rodziną przechadza się w ogrodzie czy sadzie. Gospodarz korzysta z bogactw przyrody - uprawy roli, łowiectwa. U kresu życia odczuwa zadowolenie z dzieci, wnuków, oczekuje śmierci bez dramatycznych rozterek, gdyż "pokój czynił na ziemi". A.F. Modrzewski odwoływał się do Biblii i filozofii starożytnych (Platona, Cycerona). Głosił, iż obywatele (również władca) powinni być równi wobec prawa. Wykazywał konieczność kształcenia młodzieży. Edukacja miała być podporządkowana instytucji świeckiej. Zniesione winny być powinności feudalne. Modrzewski był zwolennikiem pacyfizmu - tylko udział w walce obronnej był szczytnym obowiązkiem. J. Kochanowski w "Pieśni XIX" ("Pieśń o dobrej sławie") zaznacza, iż Bóg odróżnił ludzi od zwierząt, dając im rozum i mowę, Dlatego też, każdy winien służyć krajowi poprzez swe talenty (stoicyzm). Kto ma dar wypowiadania się, powinien pouczać innych. Kto jest mężny - walczyć w obronie wiary i ojczyzny. Większą wartość ma oddanie życia za sławę, niż śmierć w zapomnieniu. "Pieśń XII" ujmuje cnotę jako dobro najwyższe obywatela. Apel walki, wy-zbycia się egoizmu, Kochanowski skierował w "Pieśni o spustoszeniu Podola", po klęsce Polski z Turcją. Określa postawę Polaka - "przed szkodą, i po szkodzie głupi". We fraszce "O kaznodziei" krytykuje obłudę duchowieństwa, które głosi ideały, tylko z powodu wynagrodzenia. Księża nie chcą żyć według przykazań. Pijaństwo, skłonność do biesiad, atakuje utwór "O doktorze Hiszpanie". Model życia renesansowego humanisty prezentuje fraszka "Do gór i la-sów". Podmiot wspomina podróże (Francja, Niemcy, Włochy) oraz życie żaka, rycerza, dwo-rzanina i księdza. Człowiek powinien korzystać z chwili. "O żywocie ludzkim" stwierdza, iż dobra ziemskie są przemijające, ponieważ światem i człowiekiem włada Fortuna.

Czlowiek i obywatel w twórczości Reja, Modrzewskiego i Kochanowskiego

Materiały

Życiorys i pamiętniki Jana Chryzostoma Paska ŻYCIORYS JANA CHRYZOSTOMA PASKA Jan Chryzostom Pasek urodził się w 1636 roku. Pochodził z niezamożnej szlachty, dzierżawiącej majątki w okolicach Rawy Mazowieckiej. Edukację zakończył na niższym kolegium jezuickim w Rawie. Jako 19-letni chłopak wstąpił do wojska. Walczył w Danii, po czym brał udział w zwycięskich walkach z Moskwą pod Połonką ...

Urbanizacja - aspekty URBANIZACJA – jest złożonym procesem społecznym, posiadającym wiele aspektów.  ASPEKT DEMOGRAFICZNY – jest to przemieszczanie się ludności wiejskiej do miast (wzrasta liczba ludności miejskiej w ogólności całego kraju). Wzrostowi towarzyszy proces koncentracji przestrzennej. Powszechną miarą urbanizacji jest procentowy ...

Dokładniej o bohaterach romantyzmu Romantyzm w Polsce zaowocował wieloma pięknymi utworami. Sytuacja w Polsce w tych czasach (represje po powstaniu i liczne emigracje) jeszcze bardziej przyczyniła się do powstawania dzieł , które oprócz tematyki romantyzmu miały także akcent patriotyczny. Tak więc wielu wybitnych , polskich poetów przelewało na papier swoje obserwacje naszego kra...

Wpływ motywów na kierunek działania Wpływ motywów na kierunek działania. Człowiek u którego powstały sprecyzowane pragnienia, kieruje się zasadą selekcji, zasada ta to motyw. Pierwsze objawy selekcji obserwuje się u dzieci ok. 7 - 8 miesiąca życia. Selekcjonujący wpływ pragnień wzrasta w miarę zbliżania się, a maleje w miarę oddalania od przedmiotu pragnień. Trzeba prz...

Psychologia postaci - definicja Psychologia postaci - szkoła psychologiczna podkreślająca ważność badania subiektywnego sposobu, w jaki dany obiekt pojawia się w umyśle ludzi, zamiast poddania badaniom wyłącznie obiektywnych, fizycznych cech tego obiektu.

Pojedynek Achillesa z Hektorem w "Iliadzie" Pojedynek Achillesa z Hektorem Pogrążony w żałobie Achilles postanawia pomścić śmierć Patroklosa. Odrzuca na bok emocje, które poróżniły go z Agamemnonem i w konsekwencji doprowadziły do utraty przyjaciela; odtąd żądza zemsty kieruje jego postępowaniem. Przy okazji warto podkreślić stosunek starożytnych do przyjaźni. Związek przyjaciół był ...

Ujęcie ilościowe, integracyjne, behawioralne zarządznia Ujęcie ilościowe zarządzania obejmuje : • Ilościową teorię zarządzania – wykorzystanie w zarządzaniu technik ilościowych – metod matematycznych • Zarządzanie operacyjne – zajmuje się wspomaganiem organizacji w efektywnym wytwarzaniu produktów i usług. P.M. S. BLACKETT – główny przedstawiciel tego nurtu Ist...

Budowa geologiczna Ameryki Południowej Budowa geologiczna Najstarszą częścią Ameryki Południowej jest prekambryjska platforma południowoamer., obejmująca pn.-wsch. i środk. część kontynentu; stanowi ona fragment dawnego lądu Gondwany, wykazuje wiele wspólnych cech z platformą afryk., od której została oddzielona w mezozoiku. Fundament platformy zbud. z prekambryjskich skał metamorf...