Bóg w średniowieczu i renesansie w wybranych utworach



Na przykładzie „Legendy o Św. Aleksym” oraz „Hymnu do Boga” i „Psałterza Dominikańskiego” Jana Kochanowskiego przedstaw dwie koncepcje Boga: średniowieczną i renesansową. Wiemy, że w epoce średniowiecza panowała idea teocentryzmu. Bóg, według wierzeń ludzi znajdował się w centrum wszechświata. Wszystkie działania człowieka, wszystkie jego myśli były podporządkowane Bogu. W średniowieczu wyobrażano sobie Boga, jako wszechpotężną istotę, srogą, karzącą ludzkość za grzechy. Człowiek na każdym kroku musiał się kontrolować, musiał uważać, żeby nie zrobić czegoś wbrew Bożym przykazaniom, czegoś, co byłoby uznane przez Boga za złe. Życie było przecież tylko etapem przejściowym w wędrówce do życia wiecznego i od tego w jaki sposób człowiek żył docześnie, zależało jak jego życie wieczne będzie wyglądać – czy będzie to raj, czy też piekło. Między Bogiem, a człowiekiem istnieje wielki dystans. Człowiek boi się Boga, a Ten domaga się od ludzi średniowiecza bezwzględnego posłuszeństwa, pobożności i ascetycznego trybu życia. I taką właśnie postawę – człowieka posłusznego Bogu, widzimy u Św. Aleksego. Postanowił on żyć według Ewangelii i skupić się na wartościach wyższych. Wyrzekł się bogactwa, najbliższych oraz wszelkich przyjemności świata i cierpiał biedę, głód i nędzę. Robił to wszystko z własnej woli, chcąc w ten sposób, poprzez ascezę, zbliżyć się do Boga. Znosił upokorzenia i niewygody, a cierpienia miały udoskonalić jego duszę i przypodobać się Bogu. Aleksy uważał, że odrzucenie wszelkich dóbr ziemskich jest gwarancją zbawienia. Tylko przez kontemplację oraz miłość Boga, można być bliżej Boga i doznać łaski. Aleksy prezentuje średniowieczny wzorzec świętego, który wybrał bardzo surowy model religijności. Bóg w epoce renesansu jest wyobrażany przez ludzi już zupełnie inaczej. Na podstawie „Hymnu do Boga” Jana Kochanowskiego widzimy Boga przedstawionego jako dobrotliwego ojca, który istnieje wszędzie (nikt nie jest w stanie Go pojąć) i który obdarza człowieka miłością bezwarunkową. Zmniejsza się dystans między Bogiem, a człowiekiem. Ojciec jest także Stwórcą i opiekunem świata przepełnionego bożą miłością. Świat ten jest wspaniałym darem dla ludzi od Boga i świadczy o Jego doskonałości. Jest to świat harmonijny, uporządkowany i logicznie zbudowany, zawierający nadane mu przez Boga prawa natury: „Za Twoim rozkazem woda w brzegach stoi”, „Biały dzień a noc ciemna swoje czasy mają”. Człowiek w takim świecie czuje się bezpiecznie. Ma świadomość tego, że może korzystać z darów Boga, bez ograniczenia. Ufa Bogu, a także jest Mu niezmiernie wdzięczny za to wszystko co Ojciec dla niego uczynił. Nie może Mu jednak dać żadnej materialnej rzeczy, bo przecież wszystko co istnieje na świecie należy do Boga. Jedyną rzeczą, którą człowiek może Mu dać i której Bóg od nas oczekuje, to miłość. Miłość do Niego samego i miłość do Boga istniejącego, ukrytego w innym człowieku (w bliźnim). Podmiot liryczny w utworze uważa również Boga, wobec stworzenia świata, za artystę. Mówią o tym słowa: „Tyś niebo zbudował i złotymi gwiazdami ślicznieś uhaftował”. Podobną koncepcję Boga widzimy w psalmie 130 – „Z głębokości wołam do Ciebie panie...”. Utwór ten pochodzi z „Psałterza Dawidów” – czyli poetycko przetłumaczonego na język polski zbioru psalmów Dawidowych. Jego twórcą jest Kochanowski, ponieważ nie dokonał on dosłownego, odtwórczego przekładu, lecz włożył w dzieło cały kunszt poetycki, myśl psalmów ujmował w swój własny sposób. W psalmie 130-stym, Bóg ukazuje się nam pod dobrotliwą, litościwą, łaskawą postacią, jako miłosierny i wybaczający Ojciec, który tylko czeka na zawołanie do Niego, aby pomóc. Podmiotem lirycznym jest w utworze właśnie taki człowiek, wołający do Boga z jakiegoś załamania, depresji lub grzechu. Widzimy, że między Bogiem, a człowiekiem istnieje stosunek oparty na miłości i zaufaniu. Człowiek zwraca się do Boga, jak do najbliższego przyjaciela. Pragnie Boga i Jego miłosierdzia. Człowiek zwraca się do Boga, wielbi Go, pokłada w Nim nadzieję, ale również obnaża własny lęk, rozpacz i żal.

Bóg w średniowieczu i renesansie w wybranych utworach

Materiały

Model reakcji na stres a) zmiany o charakterze niespecyficznym: względnie niezależne od rodzaju i lokalizacji stresora, a także od typu zdań wykonywanych przez jednostkę - faza mobilizacji: wzrost intensywności reakcji, podniesienie sprawności procesów intelektualno - poznawczych, przyspieszenie procesów myślowych, polepszenie pamięci. - faza rozstrojenia: poziom wy...

Problematyka obyczajowa i społeczna "Powrotu posła" Schemat intrygi komediowej – problematyka obyczajowa i społeczna Powrót posła, często określany jako pierwsza polska komedia po¬lityczna, zasadza się na ogranym schemacie. Miłość dwojga młodych napotyka poważne przeszkody, ale kompromitacja rywala pozwala na połączenie się zakochanych i szczęśliwe zakończenie utworu. W ten modny...

Wariant porównawczy zysków i strat Wariant porównawczy Wariant ten polega na przeciwstawieniu przychodom ze sprzedaży danego okresu obrachunkowego wszystkich kosztów jakie zostały poniesione w danym okresie. Te dwie wielkości są współmierne czasowo i przedmiotowo, jeśli cała produkcja wytworzona w danym okresie zostaje w tymże okresie sprzedana, a zapasy mają charakter stały. W...

Charakterystyka Ignacego Krasickiego Ignacy Krasicki jako twórca - sposób poetyckiej perswazji. Najwybitniejszy pisarz, poeta i publicysta polskiego oświecenia, Ignacy Krasicki, pochodził ze zubożałej rodziny magnackiej. Urodził się 3 lutego 1735 roku w Dubiecku nad Sanem, a zmarł 14 marca 1801 roku. W latach 1743 - 1750 uczęszczał do szkół jezuickich we Lwowie. Od roku 1751...

Kapitał podstawowy - kapitał własny „Kapitałem własnym o zasadniczym charakterze, powierzonym przez właści¬cieli jest kapitał podstawowy.” Kapitał podstawowy (kapitał zakładowy) natęży wykazać w wysokości określonej w statucie lub umowie i wpisanej w rejestrze sądowym. Kapitał ten należy powiększyć lub zmniejszyć w wypadku podwyższe¬nia, względnie obniże...

Streszczenie Mitu o wojnie trojańskiej O rękę pięknej boginki morskiej Tetydy starali się jednocześnie Dzeus i Posejdon (władca mórz). Ponieważ jednak istniała przepowiednia, że syn boginki będzie potężniejszy od ojca, obaj bogowie zrezygnowali ze swych planów. Tetyda zaś została wydana za księcia tesalskiego, Peleusa, który - choć Tetyda nie chciała go i wcielała się w najróżniejsze...

"Boska komedia" Dante Alighieri DANTE ALIGHIERI (1265-1321) “Boska komedia” Obszerny poemat w stu pieśniach i podzielony na trzy części (Piekło, Czyściec, Raj). Dante podróżuje, a jego przewodnikiem jest Wergiliusz, potem przez raj prowadzi go Beatrycze czyli ziemska, doskonała kobieta uosabiająca piękno, dobroć, miłość, doskonała kobieta. Miłość do niej zbli...

Wpływ wymiany zagranicą na obieg pieniężny WPŁYW WYMIANY Z ZAGRANICĄ NA OBIEG PIENIĘŻNY: Importer krajowy nabywa potrzebne mu zagraniczne środki płatnicze w banku, płacąc za nie w walucie krajowej. Suma złotych obiegowych, które importer wpłacił do banku w zamian za dostarczone mu zagraniczne środki płatnicze, została tym samym wycofana z obiegu. Gdy exporter krajowy sprzedaje produkty l...