Artysta a filister - Młoda Polska



Filister - termin dawniej neutralny, w epoce Młodej Polski nabrał szczególnie negatywnego zabarwienia, wręcz obelgi. Oznaczać zacząć, zwłaszcza w oczach poetów i cyganerii artystycznej, "zapleśniałego mieszczucha", człowieka bez ambicji, aspiracji i bez wyobraźni, ograniczonego, małostkowego, żyjącego otępiającą, prozaiczną codziennością. Filisterska postawa w życiu była zupełnie sprzeczna z postawą artystów: poetów, malarzy wiodących tryb życia pełen fantazji: twórczy i hulaszczy. Elita artystyczno-intelektualna występowała przeciw mentalności mieszczańskiej, wręcz oskarżała filistrów, wzniecała tzw. bunt obyczajowy. A oto jak wypowiadają się w tej kwestii czołowi przedstawiciele Młodej Polski: - Stanisław Przybyszewski ("Confiteor") - przekonanie o wartości jednostki twórczej, twierdził, że dążenia i cele przyziemnych "zjadaczy chleba" są całkowicie obce wybitnej jednostce, dążącej do wartości wiecznych i idealnych. Za swoją wyjątkowość, odstawanie od zbiorowości jednostka płaci wyobcowaniem i odtrąceniem przez społeczeństwo. Życie i obyczaje cyganerii krakowskiej stały się głośne, wywołując w konserwatywnym, mieszczańskim społeczeństwie podwawelskiego grodu zgorszenie i falę plotek. - Zenon Przesmycki - Miriam ("Los geniuszów", "Walka ze sztuką") - warunkiem rozwoju prawdziwej sztuki jest istnienie arystokracji duchowej. Demokracja prowadzi do likwidacji arystokracji duchowej, stanowi więc zagrożenie dla prawdziwej sztuki. Warunki tworzenia wielkiej sztuki stale się pogarszają. Dzieje się tak za sprawą motłochu, plebejskiego odbiorcy z niewyrobionymi gustymi, który domaga się "łatwej strawy", nie znając się na prawdziwej sztuce. Formuła Miriama przypieczętowała ostry konflikt między modernistycznym artystą a społeczeństwem filistrów. - Wacław Nałkowski "Forpoczty rewolucji psychicznej i troglodyci" - dokonał podziału ludzkości na typy zachowawcze, pozbawione twórczych aspiracji oraz jednostki zapowiadający przyszły, doskonalszy typ człowieka. Opozycja filister-artysta znalazła odbicie w wielu utworach artystów Młodej Polski m.in.: - Kazimierz Przerwa-Tetmajer "Evviva l`arte" - (co znaczy "niech żyje sztuka!") przywołany w utworze kult sztuki, słynny motyw exegi monumentum - przekonanie o nieśmiertelności poety, którą dają mu słowa. Twórczość daje artystom wyższość nad "narodem nędznych filistrów", czyni ich "królami bez ziemi" (podobnie jak w romantycznym micie poety). Przesłanie utworu jest jasne i zawiera się w zdaniu: "jedyną rzeczą wartą cokolwiek na ziemi jest sztuka". - Gabriela Zapolska - "Moralność pani Dulskiej" - (autorka ukazuje schemat moralności mieszczańskiej i poddaje go ocenie. Zapolska ostro krytykuje w mentalności mieszczańskiej hipokryzję, fałsz, obłudę i ciasnotę horyzontów mieszczuchów. Określa to mianem kołtunerii lub dulszczyzny - czyli właśnie poglądów, jakie reprezentuje pani Dulska; fałszu, małych brudnych rozgrywek przy wysokim mniemaniu o własnych walorach moralnych i obywatelskich. - Stanisław Wyspiański "Wesele" - jeden z bohaterów dramatu, Nos, jest karykaturą idei i stylu życia cyganerii Przybyszewskiego, na atmosferę duchową społeczeństwa wywiera wpływ nie tylko sytuacja polityczna i społeczna, lecz także literatura, idee przez nią propagowane i wzorce osobowe. Generalne zarzut Wyspiańskiego pod adresem sztuki i środowiska artystycznego sprowadzają się do tego, że sztuka i i światopogląd dominujący w tym środowisku przyczyniają się do pogłębiania kryzysu ideowego. Krytyce podlega również uleganie przez inteligencję powszechnej chłopomanii, która jest pozerstwem, przelotną modą kamuflowaną górnolotnymi hasłami, ukazuje także brak zrozumienia przez inteligencję istoty współczesnej wsi.

Artysta a filister - Młoda Polska

Materiały

Opis zakończenia utworu "Kandyd" Wymowa zakończenia utworu. Kandyd odbył wiele podróży i poznał wiele osób. Poznał także różne filozofie i odmienne światopoglądy. Wreszcie ustatkował się jednak i w końcowej scenie prowadzi rozmowę z Panglossem i Marcinem. Kandyd doszedł do wniosku, że trzeba uprawiać swój własny ogródek. Panglos powiedział, że kiedy człowieka wprowadzono do og...

Nurty poezji barokowej Barok ma dwa podstawowe nurty tj.: dworkowy i dworski. Ten pierwszy oparty na sarmatyźmie, czyli typie kultury szlacheckiej ukształtowanej w okresie baroku, chociaż zapoczątkowanej w latach 80-tych XVI w. Jego podstawą było uznanie, że słowianie pochodzą ze starożytnego mężnego rodu Sarmatów przybyłych z dalekiego orientu. Sarmatyzm wiązał si...

Charakterystyka romantyzmu rosyjskiego SPECYFIKA ROMANTYZMU ROSYJSKIEGO W pierwszej połowie XIX wieku kapitalizm w Rosji rozwijał się bardzo słabo. Istniały w pełni stosunki feudalne. Wszelkie przejawy życia poddane były ścisłemu nadzorowi policyjnemu, najmniejsze ślady wolnej myśli były tłumione w zarodku, rósł ucisk pańszczyźniany chłopów. Przeciwko temu występowali młodzi przed...

Leopold Staff jako najbliższy z poetów XX-lecia Który z poetów 20-lecia międzywojennego jest Ci najbliższy (na wybranych przykładach). Leopold Staff (1878-1957) to poeta trzech pokoleń literackich, dramatopisarz i tłumacz (z języka francuskiego, niemieckiego i łacińskiego).Twórczość swoją rozpoczął w okresie Młodej Polski tomem \"Sny o potędze\" (1901 r.). Omawiając ten etap twórczości wyk...

Zasady tragedii ZASADY TRAGEDII Tragedia antyczna czerpała tematykę z mitologii i była podporządkowana ścisłym regułom : - była podporządkowana zasadom targizmu (patrz wyżej). Sztuka dążyła więc do nieszczęśliwego zakończenia. - zasada decorum - zasada jedności treści, formy, jednorodności stylistycznej, zgodności gatunku ze stylem, językiem bohatera. - z...

Organizacja działu handlu zagranicznego - rodzaje Organizacja działu handlu zagranicznego w zależności od grup klientów. Jeśli odbiorcy produktów przedsiębiorstwa wyraźnie różnią się między sobą np. zwyczajami kupieckimi, rodzajem, ilością nabywanych towarów, to dla ich obsługi w organizacji działu handlu zagranicznego można powołać specjalnych menedżerów i podporządkować im odrębne sekcje. Ni...

Opis stanowiska: kierownik produktu reklamy zewnętrznej Kierownik produktu reklamy zewnętrznej Przełożony: Dyrektor ds.. Rozwoju Podwładni:  Kierownicy projektu reklamy zewnętrznej Zastępstwo: Kierownik projektu reklamy zewnętrznej Cel stanowiska: Zapewnienie najwyższej jakości reklamie zewnętrznej i realizacji zgodnie z przyjętymi metodami. Zapewnienie realizacji projektów zgodnie ...

Funkcja cen - opis Cena spełnia wiele zadań. Ich zakres zależy w dużym stopniu od systemu gospodarczego. Inny zakres zadań do spełnienia będą miały w gospodarce rynkowej, a inny w gospodarce centralnie scentralizowanej tj. z dominującą rolą państwa także w ustalaniu cen. Niezależnie jednak od systemu gospodarczego, można wyodrębnić kilka grup zadań, które spełn...