Analiza "Przesłuchanie anioła" Zbigniewa Herberta



Przesłuchanie anioła Wstrząsający w swojej wymowie wiersz z tomu Napis z 1969 r. pokazuje kolejne etapy przesłuchiwania tytułowego anioła przez ano¬nimowych oprawców wymienionych tylko przy pomocy zaimków w liczbie mnogiej. Zanim rozpocznie się krwawy seans, anioł jest jeszcze cały / z materii światła – jest sobą, to znaczy uosobieniem niewinności i prawości. Potem, stopniowo, po każdym pytaniu i zastosowaniu wymyślnych metod oddziaływania na podejrzanego, anioł przeistacza się w człowieka, który czuje, przeżywa, ulega pod wpływem tak drastycznych „argumentów”: policzki nabiegają krwią / [...] żelazem trzciną / wolnym ogniem / określa się granice jego dala / uderzenie w plecy / [...] skórzane gardło anioła / pełne jest lepkiej ugody. Niewinny poddaje się i zgadza się z zarzutami, upada na kolana, przyznaje się do tego, czego nie popełnił. Mogłoby się wydawać, że jest pokonany, że nie pozostaje w nim nic z anioła, nic z prawdomówności i niewinności. Powieszony głową w dół ocieka kroplami wosku, które tworzą na podłodze / prostą przepowiednię. Tajemnicze zakończenie wiersza pozwala jednak dostrzec, że anioł nie do końca dał się psychicznie podporządkować oprawcom, że owa przepowiednia wyznacza dalszy ciąg tego zdarzenia – może jest znakiem przyszłego wyrównania rachunków, może ogłasza powrót anioła – poprzez cierpienie i powieszenie głową w dół – do swojej w pełni duchowej, anielskiej postaci, do której nie mają dostępu narzędzia kaźni. Tytuł wiersza i opis przesłuchania anioła jest nawiązaniem do rzeź¬by Władysława Hasiora. Prostota przepowiedni wywróżonej z wosku kojarzy się jednak z „ubywaniem” anioła – degradacja w wymiarze cielesnym otwiera perspektywę na ocalenie duchowe. Skoro został tak okrutnie potraktowany (bicie, przypalanie ogniem, wybicie zębów, powieszenie głową w dół), zapewne nie poddał się całkowicie, zapanował przynajmniej w pewnym stopniu nad lękiem przed bólem, ocalił – mimo wszystko – swoją godność. Anioł dał „zamknąć” torturowane ciało, zrobić je człowiekiem, sam jednak w ostatniej chwili zmienił symboliczną postać – jest nią wosk, układający się w zagad¬kowy komunikat. Potwierdził więc swe nadrzędne duchowe istnienie: przemówił zrazu krwią, potem, śliną, a zatem – z pozoru – po myśli oprawców; nagle jednak raz jeszcze zmienił język, znów na irracjo¬nalny i nierzeczywisty. Uciekł.16 W przywołanej interpretacji Andrzeja Kaliszewskiego świetlisty anioł zbliża się do ludzkiej postaci przez doświadczenie cierpienia, staje się nawet mniej odporną istotą niż człowiek, aby potem znów wrócić do swojej wartości duchowej, ujawnionej w tajemniczej przepowiedni. Oprawców anioła można łatwo kojarzyć z gestapowcami, „opieku¬nami” więźniów w obozach niemieckich i sowieckich łagrach, tajną milicją komunistyczną tłumiącą wszelkie przejawy niezależnej myśli przy pomocy wcześniej wypróbowanych tortur fizycznych i psychicznych. Wiersz Przesłuchanie anioła bywa przywoływany w kon¬tekście utworów ukazujących bezwzględność i bezkarność przesłuchujących. Tu jednak akcent pada na sylwetkę podejrzanego poddanego katowaniu, na jego pozorną klęskę, która w istocie okazu¬je się prawdziwym, choć trudnym, dojrzewaniem do duchowej wielkości.

Analiza "Przesłuchanie anioła" Zbigniewa Herberta

Materiały

Streszczenie Trenów Jana Kochanowskiego Tren I Utwór pełniący rolę wprowadzenia w cykl. Poeta wprowadził tu dwa wątki: komploracyjny i filozoficzny. Na samym początku występuje długie wyliczenie (...płacze, ...łzy..., troski..., wzdychania, I żale, i frasunki, i rąk łamania), które ma podkreślić ogrom bólu rodziców wywołanego stratą ukochanej córeczki. Podmiot liryczny pełni tu rol...

Wstęp do "Kwiatków św. Franciszka " Prostota i urok Kwiatków św. Franciszka z Asyżu Św. Franciszek był głosicielem poglądów, które w różnych epokach odżywały z wielką siłą i bywały podstawą refleksji o świecie, zapisanej w literaturze. Dość wymienić najbardziej sztandarowych reprezentantów nurtu franciszkańskiego w poezji polskiej: Jana Kasprowicza, Leopolda Staffa oraz ks. ...

"Kordian" - powstanie listopadowe Dramat \"Kordian\" został napisany w Szwajcarii w 1833 roku, a ukazał się w Paryżu w 1834 roku anonimowo. Utwór nawiązuje do powstania listopadowego, chociaż czas akcji umieszcza autor wcześniej, o czym mówi w przygotowaniu, w noc sylwestrową 1799-1800. Przedstawia sąd na przywódcami wydarzeń nawiązuje do 1830 roku tworząc dygnitarzy na okres...

Postawy bohatera sonetów krymskich 4.5 RÓŻNE OBLICZA BOHATERA „SONETÓW KRYMSKICH” Zostały wydane w 1826 roku. Wyrażają zachwyt orientem, krajobrazem górskim. Kultura orientalna była dla romantyków tajemnicza, ciekawa, inna. Jest wprowadzone słownictwo orientalne. Tymi sonetami Mickiewicz potwierdza swoje zainteresowanie orientem. Każdy z tych wierszy stanowi samodzie...

Definicja mimesis mimesis: Naśladowanie rzeczywistości w sztuce. Jest to jedna z podstawowych kategorii antycznej estetyki określająca relację między dziełem sztuki a światem zewnętrznym. Najbardziej rozwiniętą teorię mimesis stworzył Arystoteles, który rozróżniał sztuki uzupełniające przyrodę nowymi formami i sztuki naśladujące to, co przyroda ukształtowała, cz...

Biznes plan - pojęcie BIZNES PLAN (BP). 1.Istota BP. Biznes plan – jest terminem, który wraz z reformami i prywatyzacją gospodarki Polski został szeroko zaakceptowany zamiast PLAN DZIAŁANIA przedsiębiorstwa, BP – jest koncepcją działania dla przedsiębiorstwa opartą o realistyczną ocenę: -dotychczasowych wyników przedsiębiorstwa; -potencjału przedsię...

Polacy i Polska w "Weselu" Genezą utworu stało się wesele Lucjana Rydla z chłopką Jadwigą Mikołajczykówną w pod-krakowskich Bronowicach w listopadzie 1900r. Postaci można podzielić na osoby (rzeczywiste) i osoby dramatu (zjawy). Głównymi osobami są: Pan i Panna Młoda, Gospodarz (Włodzimierz Tetmajer), Gospodyni, Dziennikarz (ze stańczykowskiego, konserwatywnego pisma &...

Metody badania przyczynowego METODY BADANIA PRZYCZYNOWEGO Badanie przyczynowe jego celem jest rozliczenie bezwzględnych odchyleń interesującego nas zjawiska (w czasie, w przestrzeni, od przyjętej normy, czy też planu) poprzez czynniki, które je spowodowały. Prostymi metodami badania przyczynowego są metody deterministyczne, w których związek między badanymi zjawiskami a c...