Analiza "Nike która się waha" Zbigniewa Herberta



Nike która się waha Wiersz pochodzi z tomu Struna światła z 1956 r. i przywołuje postać bogini zwycięstwa, dumnej, zdecydowanej w geście wzywania do walki, stanowczej i pięknej w swojej patetycznej pozie. Podmiot liryczny jednak ukazuje ją w momencie wahania, uczuciowego uniesienia, chwili słabości związanej z przeżyciem osobistym i reflek¬sją nad losem młodzieńca, którego ziemski los dopełni się niebawem w walce o ojczyznę. Reakcja bogini jest nietypowa, podważająca jej wyobrażenie zapisane w mitologii i nawiązujących doń utworach. W opinii podmiotu Nike najpiękniejsza jest właśnie w momencie wahania, czy pozostać w swojej pozie, czy też okazać żołnierzowi idącemu na bój (i śmierć – o czym wie na razie tylko bogini) współczucie, gest sympatii. Nike ma ogromną ochotę / podejść / i pocałować go w czoło – obawia się jednak, że ów przejaw uczucia mógłby zmienić jego postawę. Zaznawszy czułości, mógłby uciekać jak inni/w czasie tej bitwy. Bogini rezygnuje więc ze swojego planu, wstydzi się wzruszenia i postanawia / pozostać w pozycji / której nauczyli ją rzeźbiarze. W ostatniej cząstce utworu Nike, boskim przywilejem, widzi przyszłość owego młodego żołnierza, którego muszą znaleźć [...] / z otwartą piersią / zamkniętymi oczyma / i cierpkim obolem ojczyzny / pod drętwym językiem. Bogini nie powinna więc przeszkadzać bohaterowi w wypełnianiu narodowej służby ani też utrudniać mu tej niełatwej misji. Moneta przeznaczona dla Charona za przewiezienie przez wody Styksu do krainy cieni ma cierpki smak i jest nazwana obolem ojczyzny. Obowiązek obrony kraju jest więc bezpośrednią przyczyną śmierci mężczyzny u progu dorosłości, zanim jeszcze poznał różne barwy życia. Ofiara dla ojczyzny jest cierpka, ale prze¬cież bywa koniecznością, którą najlepiej rozumie bogini zwycięstwa. Sukces w walce o narodową sprawę niejednokrotnie pociąga za sobą wielkie wyrzeczenia, wymaga oddania i wierności patriotycznym ideałom. W wierszu pobrzmiewają również nuty romantycznego poświęce¬nia, rezygnacji z osobistego uczuciowego życia (tu decyduje o tym Nike). Podmiot liryczny zwraca uwagę czytelnika na wielką wartość, jaką jest przywiązanie do ojczyzny i gotowość poświęcenia dla niej życia. Nike – choć najpiękniejsza w momencie wzruszenia i współczucia (a więc zdolna do ludzkich odruchów, pozbawiona na chwilę boskiej bezwzględności) – zwalcza swoją słabość w imię wyższej racji, jaką jest umożliwienie żołnierzowi czynienia swojej powinności. Mimo że szala z jego losem / gwałtownie opada / ku ziemi, a bogini dobrze o tym wie, powraca do swojej wyniosłej, niewzruszonej boskiej postawy, poprzez którą uznaje również wielkość ofiary chłopca. W tradycji antycznej poświęcenie dla ojczyzny, gotowość do walki, dbałość o podtrzymywanie kondycji fizycznej na wypadek konfliktu zbrojnego oraz troska o rycerski rynsztunek to motywy wracające w mitologii, wielkich eposach Homera i Wergiliusza, tragediach grec¬kich, poezji Tyrtajosa. Patriotyzm stanowi więc wartość ponadcza¬sową, odwieczną i niepodważalną, wzbudza szacunek i skłania do wzruszeń, które – jak chciał poeta – bliskie są również greckiej bogi¬ni zwycięstwa. Wiersz prowadzi jednak do refleksji, że nie można przedkładać uczuć osobistych ponad przywiązanie do ojczyzny, choćby pociągało ono za sobą najwyższą ofiarę.

Analiza "Nike która się waha" Zbigniewa Herberta

Materiały

Hugo Kołątaj - krótka biografia Hugo Kołłątaj ukończył studia na Akademii Krakowskiej. Mając 18lat, uzyskał doktorat filozofii. Studiował za granicą teologię i prawo. W 1777 powierzono mu misję zreformowania Akademii Krakowskiej. Napisał m in. dzieło pt.: \"Do Stanisława Małachowskiego\", \"Referendarza Koronnego o przyszłym sejmie Anonima listów kilka\". Dzieło składa się z 4...

Cenowa struktura rynku Typowa cenowa struktura rynku składa się z 3 segmentów: 1) rynku górnego (cen wysokich), który tworzy stosunkowo wąska grupa nabywców, kupująca artykuły markowe najwyższej klasy; 2) rynku średniego, obejmującego przede wszystkim nabywców z tzw. klasy średniej, chętnie kupujących towary markowe popularnych producentów i towary opatrzone mar...

Streszczenie "Kroniki Galla Anonima - Gall Anonim Księga I (16) o żałosnej śmierci sławnego Bolesława W tym fragmencie opisane zostały ostatnie chwile życia króla Bolesława Chrobrego. Na początku autor stawia tego władcę za wzór prawego i wspaniałego rycerza. Bolesław, czując zbliżającą się śmierć, zgromadził wokół siebie \"swoich książąt i przyjaciół\" i przekazał im swe rady i zarządzenia ...

System kursów zmiennych - opis W gospodarce istnieją dwa zasadnicze, podstawowe systemy kursów walutowych, tzw. „czystych modeli” jakimi są systemy kursów zmiennych oraz system stałego kursu walut. To właśnie ich kombinacje oraz odmiany tworzą pozostałe tzw. pośrednie systemy kursowe walut. Zanim jednak przejdę do omówienia mechanizmu stałego kursu walutowego, bę...

Zarządzanie innowacyjne i zarządzanie finansami - wyjaśnienie Zarządzanie innowacyjne ma na celu stworzenie warunków sprzyjających wykorzystaniu możliwości pracowników w generowaniu, a następnie rozwi¬janiu innowacji produktowych, technologicznych, ekologicznych, organiza¬cyjnych, w obszarze zarządzania zwiększenie ilości wdrożonych w firmie innowacji zwiększa jej pozycję konkurencyjną na rynku i...

Oświecenie - polemika z sarmatyzmem W oświeceniu rozwija się nurt krytyczny wobec konserwatywnej postawy szlachty, która zagraża integralności Rzeczypospolitej; pojawia się on w wielu utworach tego okresu Krytyka odbywa się poprzez pokazanie szkodliwych skutków sarmatyzmu, zachowania, obyczajowości złych Sarmatów, wszelkich ich wad, zwykle poprzez wyolbrzymienie i wyśmianie ...

Realizm, symbolizm, impresjonizm - proza modernistyczna Różne techniki artystyczne w prozie modernistycznej: realizm, symbolizm, impresjonizm W okresie pozytywizmu dominował realistyczny typ twórczości. Poetyka prozy realistycznej odwoływała się do przeświadczenia o rozumnej i celowej ewolucji, o istnieniu nienaruszalnych praw w świecie natury, do której należy i człowiek. Zakładała możliwość pełneg...

Nierówność społeczna w "Zapomnieniu" Stefana Żeromskiego Nierówność społeczna w Zapomnieniu Akcja osadzona jest w końcu XIX w., po reformie uwłaszczeniowej, w zaborze rosyjskim. Narrator jest uczestnikiem zdarzeń, wypowiada się w 1. osobie. Żeromski zwraca uwagę na fakt, że ustawa o podziale ziemi nie uporządkowała spraw społecznych na wsi. Chłopi stali się wolnymi obywatelami, jednak nie zawsze...