Analiza "Kot w pustym mieszkaniu "



Kot w pustym mieszkaniu Wiersz (opublikowany w t. Koniec i początek, 1993) ukazuje stosu¬nek do śmierci kogoś bliskiego, kochanego z perspektywy opuszczo¬nego, smutnego i samotnego kota, który intuicyjnie, z wielką siłą od¬czuwa brak „swojego” człowieka. Zachowanie zwierzęcia świadczy o zagubieniu, poczuciu pustki, tęsknocie. Bez bliskiej osoby traci on wręcz sens życia. Przed kim teraz ma się popisywać, do kogo łasić, na kogo czekać, by powrócił do domu. Kot doskonale orientuje się, że w mieszkaniu zaszła jakaś zasadnicza zmiana, której nie sposób w pełni zrozumieć, ale wyraźnie się ją odczuwa. Nic tu niby nie zmienione, a jednak pozamieniane. Niby nie przesunięte, a jednak porozsuwane. I wieczorami lampa już nie świeci. Zaobserwowane przez kota innowacje są niepokojące, dręczące, nie do zaakceptowania. Zwierzę stara się zrozumieć nową rzeczywistość. Całym sobą oczekuje przyjścia człowieka: nasłuchuje i analizuje od¬głosy kroków na schodach, stwierdza, że inna ręka kładzie rybę na ta-lerzyk, że rozkład dnia i to, co go wypełnia, wygląda teraz inaczej. Ktoś tutaj był i był, a potem nagłe zniknął i uporczywie go nie ma. Kot stara się sprostać dziwnej i trudnej sytuacji – gdzie tylko może, szuka swojego pana lub pani. Zagląda nawet pod dywan i – mimo za¬kazu – rozrzuca papiery, byle tylko powrócił poprzedni szczęśliwy stan rzeczy. Przygotowuje sobie plan powitania człowieka: kiedy się wreszcie pojawi, powinien odczuć, że kot jest obrażony. Już on się dowie, że z kotem tak nie można. Będzie się szło w jego stronę jakby się wcale nie chciało, pomalutku, na bardzo obrażonych łapach. I żadnych skoków pisków na początek. Doskwierający brak bliskiej osoby sprawia, że kot przeżywa kolej¬no różne stany: poczucie pustki i zagubienia, oczekiwanie, nasłuchi¬wanie, poszukiwanie, plan powitania człowieka – trzeba przecież dać mu nauczkę za tak nieludzkie potraktowanie swojego zwierzaka. Ten wyjątkowy współczesny tren przedstawia kota jako istotę cierpiącą po stracie przyjaciela. Jest on jednak bohaterem przeżywającym nagłą rozłąkę w sposób wyjątkowo ludzki. Nie do końca rozumie powody nieobecności człowieka (ludzie oszołomieni bólem często reagują podobnie, nie przyjmują do wiadomości czyjejś śmierci), z niepoko¬jem i zaskoczony analizuje nową sytuację, nie zgadza się na rozstanie na zawsze (podejmuje wysiłek poszukiwania, planuje swoje zachowa¬nie podczas spotkania). Umrzeć – tego nie robi się kotu. Bo co ma począć kot w pustym mieszkaniu. Z wielką prostotą, szczerością i poczuciem bezsilności podmiot wy¬powiada te oczywiste słowa. Sens kociego życia został nagle poddany w wątpliwość. Wydaje się, że egzystencja bez opiekuna i przyjaciela, jeśli nawet okaże się możliwa (ktoś przecież o kota zadbał, dokarmia go), nie będzie szczęśliwa – każda istota potrzebuje miłości, pragnie kochać i być kochaną. To jest możliwe tylko w stałych relacjach mię¬dzy osobami lub człowiekiem a zwierzęciem. W roli upersonifikowanego zdolnością do myślenia i określonych reakcji kota można również dostrzec człowieka. Wytrącony z równowagi nie radzi sobie z faktem śmierci bliskiej osoby. Wiersz jest więc – ogólnie biorąc – po¬etycką refleksją o śmierci, smutku, poczuciu pustki po stracie kogoś, bez ko¬go trudno wyobrazić sobie dalsze życie. Utwór pozbawiony jest wieloznacz¬ności. Prostota ujęcia wzmaga siłę wyrazu. W funkcji podmiotu dostrzega¬my samego kota, chociaż wypowiada się o sobie w formie bezokoliczników i w rodzaju nijakim – np. będzie się szło – użytym jak gdyby w funkcji bez¬osobowej. Ten element wprowadza wrażenie uogólnienia refleksji – po pro¬stu zazwyczaj reakcje opuszczonych i samotnych z powodu czyjegoś odejścia na zawsze są podobne. Człowiek analizuje tę sytuacje z punktu widze¬nia kota, jakby wcielając się w jego postać. Śmierć jest wiec czynnikiem bu¬rzącym porządek, spokój, normalny stan rzeczy. Mówiący, baśniowy kot, zdolny do głębokich przeżyć i buntu wprowadza w smutny ton refleksji o śmierci nutę stonowanego żartu, jego bunt i pretensje do człowieka są naiwne i zabawne, nie zmienia to jednak sytuacji, że koci świat zawalił się, brakuje ele¬mentu spajającego, najbardziej istotnego. Z delikatną ironią poetka ukazuje, jak trudno wprost, po ludzku wyrazić swój ból, o wiele łatwiej i bez skrępowa¬nia wyraża go w milczeniu kot. Taki punkt widzenia podpowiada Wiesława Wantuch, dodając, że utwór został napisany po śmierci męża poetki.18

Analiza "Kot w pustym mieszkaniu "

Materiały

Definicje pojęć: katastrofizm, dekadentyzm, naturalizm, impresjonizm, humanizm, pareneza, hagiografia, historiografia, archetyp, eufemizm, groteska, mesjanizm, nihilizm, poeta doctus, retoryka, sarmat Teoria Katastrofizm - postawa duchowa występująca w kulturze i sztuce XX w., cechuje ją świadomość kryzysu, poczucie zagrożenia wartości współczesnego świata, niepokój o losy kultury, obawa przed zagładą. Elementy tej postawy wystąpiły już w XIX w., przede wszystkim w romantyzmie w twórczości Z. Krasińskiego Nie-Boska komedia. W okresie Młode...

Rola poety w życiu społeczeństwa - romantyzm PLAN: I WSTĘP: 1. Rola poety w życiu całego społeczeństwa. 2. Co o poezji i poetach mówili romantyczni filozofowie. II ROZWINIĘCIE: 1. Czy Pielgrzym jest poetą ? (\"Sonety krymskie\") 2. Walkę o wolność narodu podejmuje poeta samotny. (III część \"Dziadów\") 3. Cymbalista - piewcą narodowych dziejów. (\"Pan Tadeusz\") III ZAKOŃCZENIE: 1...

Czasopiśmiennistwo w okresie młodej polski CZASOPIŚMIENNICTWO To ono głównie się rozwijało mimo surowej cenzury. Zawierało ono materiały literackie oraz dyskusyjne polemiki o kształcie artystycznym. Były dokumentem życia literackiego. “Życie” Warszawa - Tygodnik wydawany w latach 1880 - 1890. Zenon Przesmycki (“Miriam”) był redaktorem naczelnym. To on prz...

Teoria literatury i Historia Polski w Baroku Teoria literatury Najpopularniejsza w baroku była liryka, wiersze pisane na różne okazje. alegoria- obraz lub opowiadanie posiadające cechy przenośni stałej. aluzja- wypowiedź domyślna, odwołująca się do wiedzy odbiorcy, posiadająca sens tylko w odwołaniu się do znanych faktów. barbaryzm- zapożyczenie wyrazu z języka obcego. epitet- ok...

Gustaw jako romantyczny kochanek i indywidualista Gustaw- kochanek romantyczny i indywidualista w IV cz. “Dziadów” IV część “Dziadów” zaczyna się sielankowym nastrojem. Nastrój zmienia się od czasu pojawienia się pustelnika. Nie wiadomo, czy jest on duchem, czy osobą żywą. Gustaw (pustelnik) przybywa do księdza ponieważ był on jego księdza i szuka u niego pomocy, chce...

Idea noweli "Latarnik" Sienkiewicza \"\"Latarnik\" Henryka Sienkiewicza jest osnuty na zdarzeniach autentycznych.Autor ukazuje losy polskiej emigracji politycznej oraz ogromną rolę literatury polskiej w życiu Polaków rzucanych na obczyznę. Bohater tej noweli, Polak - emigrant pozbawiony jakiejkolwiek więzi z własnym krajem, czuje się samotny w obcym otoczeniu, z którym nie potraf...

Obraz totalitaryzmu w literaturze Literackie wizje i obrazy totalitaryzmów Człowiek szlachetny, który ma światem kierować, niczego z uporem trzymać się nie powinien, niczego z góry odrzucać, a zawsze stawać po stronie tego co prawe. (Konfucjusz) Eugeniusz Iwanicki powiedział kiedyś, że sumieniem naszego świata jest literatura. Jej twórcy powinni być strażnikami tego sumi...

Rodowód doktora Judyma w "Ludziach bezdomnych" Rodowód doktora Judyma Działalność na rzecz nędzarzy i wielkie poświęcenie Tomasza są wpisane w jego życie jako misja, której nie może odrzucić ani zaniedbać. Wynika to ze świadomości własnego rodowodu. Już w pierwszym rozdziale powieści, podczas spotkania w Luwrze z bogatą ziemianką panią Niewadzką i jej towarzyszkami, Judym ujawnia, jaki...