Analiza "Do Apollina" Zbigniewa Herberta



Do Apollina Wiersz Do Apollina, opublikowany w debiutanckim tomie Struna światła (1956), przywołuje znaną z mitologii postać boga o wspaniałej urodzie, pana słońca, patrona wieszczów, śpiewaków i poetów, udzielającego daru jasnowidzenia, bezwzględnego w utrwalaniu opinii o własnej doskonałości (muzyczny pojedynek z Marsjaszem). Podmiot liryczny daleki jest jednak od uznania wielkości Apollina. Nie składa hołdów, nie ulega wdziękom ani talentom bożka. Podejmuje krytyczną refleksję nad tym, co pozostało po dawnej wizji Apollina, utrwalonej w szkolnych stereotypowych opiniach. Kultura współczesna daleka jest od doskonałości, nie ma w niej spójności, harmonii, zasady porządkującej, która wynikałaby z poczucia ładu świata. Rzeczywistość przeczy ideałom. Literatura nie potrafi odzwierciedlić znaków swojego czasu, nie formułuje wskazówek na przyszłość. Wiersz ma nieregularną budowę (zróżnicowana wielkość poszczególnych cząstek, wiersz wolny, biały – czyli bezrymowy). Składa się z dwu części, w których można wyróżnić fragmenty o różnej liczbie wersów (od 2 do 5). W pierwszej zawarty jest opis ka¬miennego posągu boga. Ożywiony Apollo ukazany jest z wyraźnej perspektywy czasowej – świadczą o tym formy czasu przeszłego: szedł, oddychał, lirę podnosił. Szum jego szat, laurowy cień, zasłuchanie we własną pieśń, zapatrzenie w siebie a przy tym jego „kamienność” – konstruują postać wyniosłą, dumną, wyjątkową a zarazem egoistycznie zamkniętą, niedostępną. Podmiot ujawnia swój odbiór Apollina: zmyślałem twoje palce / wierzyłem twoim oczom. Relacja utrzymana jest w czasie przeszłym – a więc teraz już nie wierzy. Zmienił swój pogląd. Kategoryczny ton żądania: oddaj mi / młody krzyk / wyciągnięte ręce / i głowę moją / w ogromnym pióro¬puszu zachwytu / oddaj moją nadzieję, nie wywołuje oczekiwanej reakcji – zastygły w kamiennej pozie bóg milczy. Drugą część wiersza rozpoczynają uwagi w czasie przyszłym i te¬raźniejszym – o wyławianiu z pamięci faktów przeczących doskonałości. Apollo przyjmuje we śnie twarz poległego Persa. Poezja rozminęła się z rzeczywistością. Pomyślne wróżby nie spełniły się (Apollo – bóg wyroczni i wróżb). Podmiot wraca do przeszłości: przy¬wołuje obraz pożaru miasta, poległych bohaterów, ocalenie niegod¬nych. Nie ma miejsca na nadzieję, optymizm, doskonałość. Posąg Apollina – bez dłoni, kaleki – teraz zupełnie się gdzieś rozpłynął: pozostał tylko pusty cokół – / ślad dłoni szukającej kształtu. Biel źrenic Apollina sugeruje ich kamienną matowość, brak życia i światła, które rozjaśniałoby mroki ludzkiej egzystencji doskonałością sztuki, pięknem. Bóg słońca stał się zimnym, poobijanym posągiem i niczym więcej. Kojarzona z nim idea doskonałości i harmonii jest dla podmiotu już tylko znakiem młodości – pełnej nadziei i marzeń, ale bezpowrotnie utraconej. Obraz wojennej pożogi i pamięć poległych (doświadczenia będące udziałem poety) bezwzględnie weryfikują dawne szkolne prawdy. Ich znakiem w wierszu jest martwota posągu (ożywionego niegdyś, w odległej przeszłości). Postawa Apollina nie imponuje, nie zachwyca, nie budzi respektu ani nadziei. Jest zupełnie sprzeczna z życiowym doświadczeniem człowieka, który widział pot¬worne efekty wojny. Jakże odnaleźć tu piękno, harmonię czy choćby równowagę między złem a dobrem? Niepokojący ton utworu wspiera nieregularna struktura i zachwia¬nie rytmu wprowadzone przez wiersz wolny. Na poziomie graficznego i językowego ukształtowania tekstu również nie ma gładkości, melodyjności i spokoju. Próba łączenia czasów, jaką podjął podmiot, nie powiodła się – współczesnego świata nie można przymierzać do symboliki antycznej, kojarzonej z postacią boga słońca. Czy w tej sytuacji antyk może nadal uchodzić za źródło uniwersalnych prawd i postaw? Czy stanowi jakikolwiek punkt odniesienia dla tych, którzy rozniecili i oglądali pożary miast?

Analiza "Do Apollina" Zbigniewa Herberta

Materiały

Kapitał zakładowy - podwyższenie i obniżenie PODWYŻSZENIE I OBNIŻENIE KAPITAŁU ZAKŁADOWEGO. Podwyższenie kapitału zakładowego spółki akcyjnej wymaga zmiany statutu. Mówi o tym art. 432 K.s.h. Może ono nastąpić ze środków spółki. Walne zgromadzenie przeznacza na ten cel kapitał zapasowy powstały głównie z nadwyżki netto ceny emisyjnej akcji nad nominalną, dopłat za akcje uprzywilejowane ...

Strategia finansowania kapitału obrotowego Strategia finansowania kapitału obrotowego Przedsiębiorstwo bez względu na fazę cyklu ruchu okrężnego utrzymuje zawsze określony, stały poziom rezerwy aktywów bieżących, który pozwala utrzymać ciągłość działalności. Przedsiębiorstwo dzięki tej rezerwie zyskuje również pewną elastyczność działania, która w razie wystąpienia nagłych, nieprze...

Analiza progu rentowności ilościowo i jakościowo ANALIZA PROGU RENTOWNOSCI WYRAZONA ILOSCIOWO I JAKOŚCIOWO: Obliczenie progu rent. przeds. stanowi podstawę do dalszej analizy, która powinna obejmować ocenę - kształtowania się rentowności w przypadku zmian poszczególnych czynników wpływających na jej poziom. Istotna jest ocena: • dopuszczalnego poziomu spadku popytu na oferowane prod...

Poglądy pisarzy XX-lecia na cywilizację i kulturę Tuż po odzyskaniu niepodległości wśród pisarzy zapanował entuzjazm. Tematyka walki niepodległościowej ustąpiła życiu codziennemu, do jakiego niejako \"zmuszeni\" zostali Polacy. Jako pierwsza uczyniła to grupa \"Skamander\". Jej twórczość kreowała wizję świata żyjącego, ewoluującego, zaskakującego pięknem codzienności. Cywilizacja akceptowana...

Motyw rozstania w literaturze 35. Różne ujęcia motywu rozstania w literaturze. \"Miłość dopiero wtedy staje się idealna, kiedy ukochanej osoby nie da się już uratować. Kiedy się odkryje, że ukochana osoba rozmawia jakimś innym głosem z kimś nieznajomym. Pocieszamy się jednak, że ten, którego kochaliśmy, zgubił się tylko na chwilę w tłumie...\" (L. Buczkowski: Romans). Zupe...

Etos rycerza 98. Etos rycerza i spiskowca. Etos rycerza, ktory jest powszechnie znany i propagowany, pochodzi z epoki sredniowiecza. To wlasnie wieki srednie uksztaltowaly ideal rycerza o nieskazitelnej reputacji, czlowieka honoru, walczacego do ostatniej krwi o sluszna sprawe, odwaznego i zdolnego do poswiecen. Ten wzorzec moralny, mocno zakorzeniony w...

Gatunki literackie antyku EPOS: Jest to jeden z gatunków epickich, wykształconych w starożytności. Utwór ten jest z reguły wierszowany i bardzo rozbudowany. Przedstawia on losy legendarnych lub mitycznych bohaterów na tle wydarzeń ważnych dla danej społeczności. Na plan pierwszy wysuwa się fabuła. Charakterystyczny dla eposu jest jego podniosły i patetyczny styl. Epos...

Wyjaśnienie koncepcji humanistycznej Koncepcja Humanistyczna (Maslow) – odrzucająca jednowymiarowy charakter człowieka. Człowiek jest unikatową całością , składa się z dwóch podsystemów „ja” i „organizmu” które stanowią jedność. Ludzie działają w świecie zewnętrznym , jednostka i świat społeczny tworzą jednolity system. Osoba nie zawsze rozwija się h...